Medische psychologie - pagina 160

158 Cohen

Bevordering van adaptatie

De lichamelijke mogelijkheden van iemand die een hartinfarct heeft meegemaakt zijn

in meer of mindere mate beperkt. De pompfunctie van het hart is minder geworden. In

sommige gevallen is de toestand van de vaten die het hart van zuurstof voorzien

blijvend minder. De patiënt heeft een ander lichaam dan dat waaraan hij jaren gewend

was.

Eén van de grote psychologische prestaties in de eerste levensjaren is de constructie

van een lichaamsbeeld. Gedacht wordt dat dit lichaamsbeeld ons mede in staat stelt

sturing aan het lichaam te geven. Bijvoorbeeld, om te weten of het lichaam door een

deur past, is het nodig een beeld te hebben van de grootte van het lichaam, ledere

verandering van het lichaam vereist een aanpassing van het lichaamsbeeld om

adequaat te kunnen handelen. Dit geldt voor gewone ontwikkelingen, zoals groei en

verval, en voor ongewone gebeurtenissen, zoals verlies van ledematen. Bij

ontwikkelingen is er sprake van (relatief) graduele veranderingen. Vermoedelijk

kunnen de psychische processen die verantwoordelijk zijn voor het aanpassen van het

lichaamsbeeld deze ontwikkelingen goed bijhouden. Bij plotselinge veranderingen is

dat niet het geval. Er ontstaat een discrepantie tussen het lichaamsbeeld en de

fysische werkelijkheid. Deze discrepantie is een bron van onwennigheid, irritatie en

frustratie. Vele verwachtingen die patiënt had ten aanzien van zijn toekomst zijn niet

langer gepast. De nieuwe lichamelijke toestand van patiënt vereist dus een algehele

psychologische aanpassing. Deze psychologische aanpassing vereist allereerst tijd.

De hoeveelheid tijd is vaak moeilijk te voorspellen. De aanpassing vereist ook dat de

patiënt de onvermijdelijke frustraties verwerkt. Het gevaar bestaat dat, wanneer de

frustraties niet goed doorstaan worden, de patiënt zijn gedrag zal gaan forceren en

daarmee zijn herstel blokkeert.

Goede zorg tijdens deze periode stimuleert de psychologische processen die voor de

aanpassing verantwoordelijk zijn, stelt ze enigszins veilig, en tempert teleurstellingen.

De zorgverlener stimuleert de adaptieve capaciteiten van de patiënt. De begeleiding

biedt een zekere mate van bescherming tegen nadelig gedrag, zoals ongewenste zelf-

medicatie en heil zoeken bij kwakzalvers. De relatie tussen patiënt en medisch

psycholoog biedt een "net" waarin de tegenvallers opgevangen kunnen worden. Veel

psychologische processen verlopen relatief onzichtbaar. Men leidt hun bestaan af uit

de nieuwe aanpassing die zichtbaar is geworden. De geslaagde aanpassing integreert

de nieuwe werkelijkheid en de overige kwaliteiten van de patiënt.

Patiënt G.

Een 62-jarige man met een gesctiiedenis van meerdere hartinfarcten werd verwezen

naar de medisch psychoioog nadat duideiijl< werd dat er naast het aanhoudend

gebruil< van zijn medicijnen geen verdere behandeiingsmogeiijl<heden waren voor zijn

cardiale probiematiel<. Patiënt had gevraagd hoe lang hij nog te leven had en kreeg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen