Medische psychologie - pagina 59

Spuit- en prikangst bij diabetespatiënten die met insuline

behandeld worden: een onderbelicht probleem

E.D. Mollema

Samenvatting

Bij diabetespatiënten die behandeld worden met insuline zijn het injecteren van

insuline en het meten van de bloedglucose belangrijke onderdelen van de dagelijkse

zelfzorg. De meeste diabetespatiënten hebben hier ogenschijnlijk (na verloop van tijd)

geen moeite mee. Sommige patiënten hebben echter last van langdurige angst voor

spuiten en/of bloedglucose prikken. Spuit- en prikangst vormen voor de patiënt een

emotionele belasting en kunnen daarnaast ook negatieve gevolgen hebben voor de

glycemische controle en derhalve voor de gezondheid omdat men wellicht minder

injecteert/controleert dan optimaal zou zijn. Literatuur betreffende spuit- en prikangst

bij diabetespatiënten is schaars. Om de mate van angst voor spuiten/prikken te

kwantificeren werd door ons de Diabetes Spuit- en Prik-Angst Vragenlijst (D-SPAV)

ontwikkeld. Deze vragenlijst bestaat uit twee subschalen, die resp. spuitangst en

prikangst meten. In een voorstudie blijken data ondersteuning te geven aan de

validiteit en betrouwbaarheid van de D-SPAV. In toekomstig onderzoek zal verdere

validatie van de D-SPAV plaatsvinden. Gebruikmakend van de D-SPAV zal een zo

nauwkeurig mogelijke schatting van de prevalentie van ernstige en lichte spuit- en

prikangst gemaakt worden. Aard, mogelijke determinanten, en de consequenties van

spuit- en prikangst zullen onderzocht worden. Op grond van deze gegevens zullen

aanbevelingen worden gedaan voor behandeling.

Inleiding

Diabetes is een chronische ziekte, waarbij mensen zelf de bloedglucose moeten

reguleren, omdat hun lichaam te weinig of geen insuline aanmaakt. Voor type 1

diabetespatiënten, bij wie de alvleesklier helemaal geen insuline meer produceert,

betekent dit dat zij zichzelf eike dag twee tot vier keer subcutaan insuline moeten

injecteren. Verder moeten ze hun bloedglucose regelmatig in de gaten houden door

bloed te prikken uit de vinger en hiervan de glucosewaarde te bepalen met behulp van

een elektronisch bloedglucosemetertje. De meeste type 2 patiënten, bij wie de

insulinefunctie bij aanvang van de ziekte nog gedeeltelijk intact maar door

insulineresistentie onvoldoende is, kunnen in het begin volstaan met een therapie van

dieet en glucoseverlagende tabletten. Het komt echter steeds vaker voor dat ook type

2 patiënten over moeten gaan op insulinetherapie, omdat de bloedglucosewaarden te

hoog oplopen.

Insuline injecteren en/of bloedglucose controleren zijn onderdelen van de zelfzorg die

mensen met diabetes dagelijks zullen moeten uitvoeren. Het toedienen van insuline

middels injecties kan in sommige gevallen vervangen worden door het gebruik van

een subcutane insulinepomp (CSU), dan wel een geïmplanteerde intraperitoneale

pomp (CIPII). Laatstgenoemde behandeling is in Nederland nog relatief zeldzaam.

^^^ék

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen