Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 113

WETENSCHAPSBEOEFENING EN CHRISTELIJKE GELOOFSKENNIS 101

vinden we in het tekstgedeelte zelf. "Niemand heeft ooit God gezien"

klinkt het in vers 18. Deze uitspraak is een korte samenvatting van een

belangrijk element van de godskennis in Israël: Geen mens kan God

zien en leven (vgl Rich teren 13: 22). En daarom gaat Gods openbaring

samen met verhulling. God manifesteert zich via en door middel van de

geschapen werkelijkheid. Wat niet-God is, schepping, gebruikt Hij als

middel om zich bekend te maken. Juist in zijn openbaring, in zijn

omgang met het volk, blijkt dat God de verborgene is. In de openbaring

van de Godsnaam, zoals die te lezen valt in Exodus 3: 14 gaan onthulling

en verhulling samen. God openbaart zich niet direct, onbemiddeld, maar

in de gestalte van iets anders. De vraag van Mozes of hij Gods heer-

lijkheid mag zien, wordt negatief beantwoord (Ex 33: 18-23). Het wordt

zelfs Mozes niet vergund God te zien van aangezicht tot aangezicht. De

man van wie we even eerder lezen dat hij een bijzondere vertrouwdheid

heeft met de Eeuwige en sprak met Hem "als een vriend van aangezicht

tot aangezicht" (vs 11), wordt in de verzen 21-23 in de wachtkamer gezet.

God verschijnt aan Mozes, maar Mozes kan Zijn verschijnen niet af-

dwingen. De godservaring is niet afroepbaar of afdwingbaar. Bovendien

stellen we het volgende vast naar aanleiding van dit bericht over een

theofanie. Het verschijnen van God heeft niet de gestalte van een onver-

hulde openbaarheid. Geloofskennis is daarin herkenbaar dat ze de wijze

waarop God zich merkbaar maakt, respecteert. Geloofskennis volgt.

Deze overlevering omtrent de theofanie in de geschiedenis van Israël

ligt ten grondslag aan de uitspraak in het eerste zinsdeel van Johannes

1: 18. Er wordt echter een precisering aan toegevoegd: "De eniggeboren

Zoon, die aan de boezem des Vaders is, die heeft Hem doen kennen."

Letterlijk staat er een verbale vorm waar ons woord 'exegese' van is afge-

leid. Jezus heeft God 'uitgelegd'. Met andere woorden. Hij die niet te zien

is voor mensen heeft zich in Jezus Christus, in zijn eniggeborene, dus op

onvergelijkelijke wijze, zichtbaar en kenbaar gemaakt.

De proloog geeft als introductie een samenvattende beschrijving van

de geschiedenis van Jezus Christus. In de volgende hoofdstukken wordt

dit door middel van verhalen en beschouwingen in beeld gebracht.

Als in de Johanneïsche geschriften over kennen wordt gesproken, dan is

de kern van dat kennen de levende omgang, dan gaat het tenslotte om

godskennis. Daadwerkelijk beleden en beleefd geloof is daarom veel

meer dan alleen een beweringsinhoud. Het bevat wel leer, maar is meer

dan dat. Dat betekent ook iets voor de status van dogmatiek als reflectie op

de geloofskennis. Dogmatiek is de poging de verschillende perspectieven

die zich op grond van de christelijke heilservaring aanbieden op de ver-

houding van God, mens en wereld, enigszins te ordenen en zo mogelijk

te verbinden. Schepping, zonde, verzoening, verlossing zijn voorbeelden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen