Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 129

Wetenschap en universiteit in een

cultuurloze tijd

Noodzaak en mogelijkheden van ethiek

S. STRIJBOS

Inleiding

Het is nog niet zo lang geleden dat alles duidelijk was, we hadden een

vaste moraal en over vragen van ethiek was niet veel te doen. Het vak

ethiek werd beoefend door hier en daar een enkeling en leidde een

tamelijk onopgemerkt bestaan. Vrij plotseling is in deze situatie radicaal

verandering gekomen. In onze tijd staat vrijwel niets meer vast en er is

een klimaat ontstaan van onzekerheid en verwarring over fundamentele

normen en waarden—een toestand die we soms trachten op te luisteren

met de verhullende naam 'moreel pluralisme'. Let wel, het gaat hier om

een -isme, niet om de feitelijke verscheidenheid van morele overtuigin-

gen in onze samenleving. Deze verscheidenheid mag vandaag dan

groter zijn dan voorheen maar een zekere diversiteit is er altijd wel

geweest en kan verrijkend zijn. Verschillen kunnen helpen bij het

bevrijden van knellende vanzelfsprekendheden en bij het beter verstaan

van wat wezenlijk is voor ons bestaan. Zelfs verwarring is nog niet een

louter negatief gegeven maar moet veeleer worden aanvaard als een

uitdaging tot het herwinnen van onze gemeenschappelijke zekerheden.

Problematisch is de situatie van onze samenleving in zoverre het moreel

pluralisme zich sterk weet te maken, dat wil zeggen de opvatting waarin

de feitelijke normatieve pluraliteit van levensstijlen en morele perspec-

tieven gezien wordt als laatste horizon.' De morele verwarring vormt dan

geen uitdaging meer om te zoeken naar een gemeenschappelijk perspec-

tief maar voltooit zich in een moreel relativisme.

Tegelijk met de morele verwarring moet men vaststellen dat in onze

tijd de beoefening van de ethiek bloeit als nooit tevoren. Op universiteiten

met een beetje zelfrespect zijn er aparte instituten voor uit de grond ge-

stampt en voor allerlei opleidingen zijn speciale onderwijsprogramma's

ontwikkeld in milieuethiek, gezondheidsethiek, bedrijfsethiek, compu-

terethiek, e.d., of wordt er over gesproken. Tot op heden heeft de nieuwe

status van ethiek niet of nauwelijks commentaar uitgelokt. Wel is er de

vinger bij gelegd (De Vries 1993) dat het publieke debat over normatieve

vragen in de geneeskunde thans voor een belangrijk deel wordt gedomi-

neerd door de beoefenaren van het nieuwe vak. Maar is het wel zo

vanzelfsprekend, zoals kennelijk wordt aangenomen, dat de ethiek een

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen