Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 64

52 A . p . BOS

openbaring. Onder de leus ' Beroof de Egyptenaren' en met een beroep op de

tekst van de bijbel (Exodus 11:2; 12:35-36), die met gebruikmaking van de

Griekse methode van de allegorese was uitgelegd, werd het glanzend

goud van Gods Woord omgesmolten tot een filosofisch stierkalf des aan-

stoots voor de 'eenvoudige' gelovigen. Want de allegorische, vergeeste-

lijkende bijbeluitleg heeft gewerkt als oordoppen die het verstaan van

Gods onderwijs aan de mens betreffende zonde en verlossing bemoei-

lijkten. En, evenals de rationalistische scholastiek van de middeleeuwen

later, heeft zij het christelijk geloof ondergeschikt gemaakt aan en

afhankelijk van de deskundigheid van de (filosofisch geschoolde)

theoloog.

Het positivistische ideaal van de 'eenheid der mensheid'.

Een belangrijk gevolg van het verbond van het christelijk geloof met de

Griekse wijsgerige theologie is geweest, dat de pretentie van de Griekse

rationaliteitstraditie versterkt werd, dat zij een eigen traditie van open-

baring van de Waarheid van binnen uit vertegenwoordigde naast, maar

later ook boven de traditie van de goddelijke openbaring door de Heilige

Schrift.

Want de Moderne filosofie kon vervolgens voortgaan in de rationali-

teitstraditie en die geheel loskoppelen van de traditie van het christelijk

geloof. En zij kon claimen dat ze op eigen kracht de grondslagen voor

menselijk weten en voor het menselijk handelen kon vaststellen, en

pretenderen dat zij ook bevoegd was om in de bijbelse overlevering vast te

stellen wat nog waarde had en wat niet.

Maar de interne verdeeldheid binnen de westerse wijsbegeerte heeft

de pretenties van het rationalisme en van de Verlichting fundamenteel

ondermijnd. In het oude positivisme van A. Comte en het moderne

positivisme van B. Russell en van de Wiener Kreis heeft men het faillis-

sement van de westerse metafysica-traditie aangevraagd en bewerk-

stelligd. Men is daar bereid te erkennen, dat een spreken 'van boven' niet

haalbaar is voor een mens 'beneden'. Wanneer men voor het aardse

bestaan nog het beeld van een 'Grot' wil gebruiken, is het het beeld van

een 'Grot' zonder opening naar boven! En Sisyphus, de gedoemde onder-

wereld-figuur, is een passender symbool dan de Aloiaden geworden.

Waarom heeft het positivisme niet willen volstaan met het erkennen

van de onmogelijkheid voor de mens om wetenschappelijk en empi-

risch verantwoord te spreken over 'boven'? Waarop baseert het zijn

stelligheid, wanneer het, a la B. Russell, zeker weet, dat de antwoorden

van de theologie (die voor hen ook het christelijk geloof als zodanig

vertegenwoordigt) niet houdbaar zijn?

Omdat zij van de westerse wetenschapstraditie heeft overgenomen, dat

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen