Medische psychologie - pagina 44

42 Snoek

sommigen aanvankelijk relatief probleemloos leven met hun diabetes en pas in een

later stadium aanpassingsproblemen ervaren, bijvoorbeeld onder invloed van

gebeurtenissen in de relatiesfeer of op het werk.

Gegeven de hiervoor genoemde aanwijzingen voor een verhoogde prevalentie van

depressie onder mensen met diabetes is aandacht voor, in casu vroegtijdige

signalering van stemmingsproblemen van bijzonder belang. Niet alleen vanwege de

psychische last van de depressieve gevoelens op zich, maar ook vanwege de

negatieve effecten van depressie op het diabetes zelfzorggedrag, en daarmee de

kans op het ontwikkelen van late complicaties. Dit geldt zeker ook voor stressklachten

bij diabetes, waar in het voorgaande al het nodige over gezegd is.

Recent onderzoek laat zien dat spuit- en/of prikangst bij 2 tot 5% van de volwassen

diabetespatiënten voorkomt, in verschillende gradaties.''^ Terwijl bij sommigen sprake

is van lichte angstgevoelens en arousal, is bij anderen sprake van een spuit- of

prikfobie die gepaard gaat met een sterke afhankelijkheid van anderen. In

tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, blijken spuit- en prikangst overigens lang

niet altijd samen te gaan. Iemand kan, met andere woorden, angstig zijn voor het

bloed prikken maar weinig of geen moeite hebben met het zelf injecteren van insuline

en vice versa.

Het risico op (extreem) lage bloedglucosewaarden of hypoglycemieën is bij met

insulinebehandelde diabetes verre van denkbeeldig, met name bij patiënten die

behandeld worden met intensieve insulinetherapie (meerdere injecties per dag of met

continue insuline-infusiepomp). Onderzoek heeft laten zien dat het streven naar strikte

glycemische controle gepaard gaat met een driemaal verhoogde kans op ernstige

hypo's.''* Het ervaren van een of meerdere ernstige hypoglycemische episodes kan er

gemakkelijk toe leiden dat iemand een sterke angst voor hypoglycemie ontwikkelt, en

er alles aan zal doen om een volgende hypo te voorkomen.'^ Ook partners, ouders en

naasten van de diabetespatiënt kennen vaak een grote angst voor hypo's, zeker

wanneer zij een of meerdere malen getuige zijn geweest van een ernstige

hypoglycemie met bewusteloosheid. Partners nemen soms eerder hypo-symptomen

waar dan de patiënt zelf, hetgeen nog wel eens tot relationele conflicten aanleiding

kan geven.^ Bij herhaalde hypoglycemieën zien patiënten zich voor het dilemma

geplaatst te moeten kiezen tussen twee 'kwaden': een goede diabetes instelling mèt

hypo's, of een slechtere diabetesinstelling met minder angst maar wel met een

verhoogd risico op late complicaties. Velen kiezen voor een 'veiligere' hogere

bloedglucosespiegel, teneinde een zo normaal mogelijk leven te kunnen blijven leiden.

De schaduwzijde van deze strategie is evident: langdurig verhoogde

bloedglucosewaarden geven een grotere kans op het ontwikkelen van complicaties

op langere termijn, hetgeen weer veel zorgen over de toekomst kan genereren. Angst

voor (verdere) complicaties komt frequent voor bij mensen met diabetes, waarbij de

meeste zorgen betrekking blijken te hebben op een mogelijk blind-worden als gevolg

van retinopathie.^^'^^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen