Medische psychologie - pagina 91

Kwaliteit van leven als uitkomstmaat in de klinische oncologie 89

Ook kan de kwaliteit van leven van een patiënt in de diverse stadia van de ziekte en het

behandelingsproces op verschillende manieren worden aangetast. De bijwerkingen van

chemotherapie kunnen zeer ernstig en ingrijpend zijn, maar zijn tegelijkertijd vaak van

korte duur. Dit in tegenstelling tot klachten als gevolg van radiotherapie, die langzamer

verdwijnen of zich na maanden of zelfs pas na jaren manifesteren. Het is de vraag of het

met globale maten mogelijk is om veranderingen in het klachtenpatroon, die zich over een

langere periode voordoen, op het spoor te komen.

Tenslotte, omdat we geen duidelijk beeld hebben van de verschillende lichamelijke en

psychosociale gevolgen van veel vormen van kanker en kankerbehandeling, zijn

multidimensionele metingen van kwaliteit van leven een goed hulpmiddel om niet alleen

de verwachte maar ook de onvenwachte effecten te ontdekken.

Maar wat moeten we nu eigenlijk meten? Uiteraard is een beperkende factor dat wij ons

bezighouden met zaken die te maken hebben met de gezondheid. Er wordt dan ook vaak

gesproken van "meting van gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven" of van het

minder pretentieuze (waar dus mijn voorkeur naar uitgaat) "meting van de

gezondheidstoestand."

Een tweetal historische bronnen vormt de conceptuele basis voor kwaliteit van leven-

metingen op het gebied van ziekte en gezondheid. In de eerste plaats de

beginselverklaring van de Wereldgezondheidsorganisatie uit 1947, waarin gezondheid

wordt omschreven als: "een staat van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en

niet slechts de afwezigheid van ziekte of gebreken."^ Hoewel het misschien een tikje

idealistisch klinkt, biedt deze definitie een meer omvattend alternatief voor het traditionele

medische model waarin ziekte wordt omschreven in puur somatische termen en waarin

gezondheid min of meer wordt beschouwd als een foute diagnose.

De tweede bron is een artikel van David Karnofsky en collega's van het Memorial Hospital

in New York, gepubliceerd in de eerste jaargang van het tijdschrift CancerJ Zij deden

onderzoek naar een nieuw type chemotherapeutica - de stikstofmosterddenvaten - voor

het palliatief behandelen van longkankerpatiënten. In hun artikel onderscheidden ze een

aantal criteria die nodig zijn om de therapeutische waarde van een kankerbehandeling

vast te leggen. De eerste van deze was wat zij noemden "subjectieve verbetering." Deze

werd nader omschreven als: "verbetering in gemoedstoestand en attitude, algeheel

gevoel van welzijn, energie, eetlust en verlichting van klachten als pijn, zwakheid en

kortademigheid."

Deze twee bronnen samen, de definitie van gezondheid van de WHO en het criterium

voor subjectieve verbetering van Karnofsky en Burchenal, leverden de bouwstenen voor

wat nu, 50 jaar later, de kern is van het kwaliteit van leven-onderzoek in de oncologie.

Deze kern wordt gevormd door: 1. algemene ziekte- en behandelingsgerelateerde

symptomen; en 2. het niveau van functioneren van de patiënt, weergegeven in

lichamelijke, psychologische en sociale termen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen