Medische psychologie - pagina 36

34 Van der Ploeg

verlies aan toekomst en confrontatie met de dood. Het gaat ook om de emotionele

verwerking van menselijk leed en van gebeurtenissen die worden ervaren als

psychotrauma's.

Daarbij blijken medisch psychologen, naar analogie van hulpverleners bij oorlogs- en

geweldsgetroffenen," voor hun patiënten en hun gezin een essentiële rol te vervullen.

Deze medisch psychologische hulpverleners beschikken over 'gespecialiseerde

kennis'. Dat is geen technische kennis, maar communicatieve kennis van de medische

en ziekenhuis context waarbinnen de klachten worden gepresenteerd. Dit maakt het

mogelijk tot betekenisverlening te komen. Dit helpt ook om de patiënten te helpen de

controle te herwinnen. Nadruk op de psychologie van stress en de hiervoor

beschreven (zogeheten) stress-copingtheorie biedt een theoretische referentiekader

en een houvast om patiënten te helpen met de processen van betekenisverlening en

zingeving, en ook om patiënten te helpen bij het leren omgaan (of leren leven?) met

de ziekte en het leren herwinnen van controle. En dit verklaart ook waarom medisch

psychologen kennis moeten hebben van de medische achtergronden en de medische

context van de groep waarvoor zij werkzaam zijn. Het bijzondere en specifieke van

deze medisch psychologische hulpverleners ligt vooral op het gebied van

gespecialiseerde communicatieve en contextuele kennis. Deze hulpverleners hebben

naast hun technische en theoretische kennis in de praktijk geleerd wat hun patiënten

bij dit verwerkingsproces meemaken en onder welke condities hun patiënten hun

ervaringen moeten verwerken. Men zou kunnen zeggen: medisch psychologen

hebben voor hun patiënten een meerwaarde bij het zoeken naar betekenis, bij

betekenisverlening, en bij het pogen met gebruikmaking daarvan controle te

herwinnen.

Veel patiënten hebben stressvolle, diep ingrijpende gebeurtenissen meegemaakt.

Soms worden deze als een psychotrauma ervaren. Velen zijn bijzonder goed in staat

geweest om, op de een of andere wijze, al dan niet met steun van anderen, de

eventuele problemen op te lossen en adequaat met alle spanningen om te gaan. Toch

zijn er altijd personen, waarbij begeleiding en traumavenwerking kan worden geboden.

Het model van stress en coping, met betekenisverlening en herwinnen van controle,

en het model van het algemene stress response syndroom, met ontkenning en

herbeleving, bieden aanknopingspunten voor een passende handelingsoriëntatie,

zowel bij de begeleiding en behandeling van patiënten, als bij het wetenschappelijk

onderwijs en het patiëntgebonden wetenschappelijk onderzoek.

Noten

Bij het schrijven van dit hoofdstuk is gebruik gemaakt van eigen, eerder gepubliceerd materiaal,

zoals:

Stress in de medische situatie: bedreiging voor patient en arts. Oratie Leiden, 1989.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen