Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 181

OM HET BEHOUD VAN MODERNITEIT 169

samenleving namelijk zelf de irrationele krachten op die de verworven-

heden van dat proces: rechtsstaat, democratie, maatschappelijke zeker-

heid en stabiliteit, dreigen te ondermijnen. Met het bereiken van de fase

der post-moderniteit beginnen moderniteit en rationaliteit, anders

gezegd, hun eigen glazen in te gooien.

Wanneer de zaken er zo voor staan, ligt hier dan niet een cruciaal

aangrijpingspunt vanwaaruit de positie van de VU als bijzondere uni-

versiteit in deze tijd nader kan en dient te worden bepaald? Zou namelijk

met name de Vrije Universiteit het thans niet tot haar taak en roeping

moeten rekenen om de tragische en gevaarlijke dialektiek waarin het

rationaliserings- en moderniseringsproces in onze samenleving is

geraakt, te doorbreken? Zou m.a.w. de VU zich vanuit de geloofs-traditie

waaruit ze is voortgekomen thans niet alleen kritisch maar tegelijk ook

positief-verantwoordelijk moeten opstellen jegens het van binnenuit

bedreigde erfgoed der moderniteit, waartegen ze weliswaar is opgericht

maar dat haar ook wettelijk de vrijheid garandeerde óm dat te kunnen

doen. In die zin was de opkomende modernisering en rationalisering

der samenleving aan het einde van de 19e eeuw niet alleen de aan-

leiding maar ook de grond van haar bestaan. Schept dat aan het einde

van de 20ste eeuw, nu die moderniteit in een over zichzelf afgeroepen

post-modernistische toestand van verwarring en ontreddering dreigt te

geraken, vanuit de VU jegens die moderniteit en de verworvenheden

die deze heeft voortgebracht geen 'bijzondere' verplichtingen? Daarover

ten slotte enkele opmerkingen.

Perspectief

Eerste voorwaarde om vanuit de VU een bijdrage te kunnen leveren aan

het doorbreken van de gevaarlijke dialektiek tussen moderniteit en post-

moderniteit is dat de banvloek die ooit aan deze universiteit over

moderniteit werd uitgesproken, wordt teruggenomen. Ze blokkeert een

verantwoordelijke opstelling van kritiek én waardering tegenover het

omvattende proces van rationalisering en modernisering dat onze

samenleving doortrekt. En dat belemmert weer een adequate stelling-

name tegenover het benauwende feit dat kostbare moderne verworven-

heden als rechtsstaat, democratie, sociale zekerheid en stabiliteit in onze

tijd worden ondermijnd door de aanslagen die daar vanuit de om zich

heengrijpende post-moderne levenshouding van subjectivisme en

relativisme op worden gepleegd.

Voor een nadere bepaling van de positie van de Vrije Universiteit in

deze tijd nemen we ons uitgangspunt in een beschouwing die Johan van

der Hoeven in 1968 aan de identiteit van deze universiteit wijdde. Van

der Hoeven stelt dat ook voor de indrukwekkende moderne wetenschaps-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen