Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 48

36 A.TH. VAN BEURSEN

wetenschap of voor de meteorologie zouden ontwikkeld moeten worden

ten dienste van het wetenschappelijk onderzoek. Ze mogen weliswaar

niet vreemd zijn aan het belijden van de gemeente, maar ze maken

daarvan geen deel uit. Kuypers calvinistische beginselen voor alle bij-

zondere wetenschappen zouden geen aanvullende formulieren van enig-

heid worden voor de gereformeerde kerken.

Eenmaal gebruikt Roelink het woord beginselen wel in de bijzondere

betekenis, naar aanleiding namelijk van de wijsbegeerte der wetsidee.

Die gaf eindelijk uitdrukking aan een oude wens: 'de gereformeerde

beginselen moesten een binding kunnen zijn voor de zozeer uiteen-

lopende wetenschappen' (146). De verplichte colleges van Vollenhoven

en Zuidema poogden die gedachte te verwezenlijken. Die mededeling

wordt ergens in de tekst neergelegd, maar krijgt niet de centrale plaats

die we haar in het kader van Roelinks betoog zouden toedenken. Hadden

Vollenhoven en Dooyeweerd eindelijk de parel gevonden die de Vrije

Universiteit sinds haar oprichting zo ijverig had gezocht, dan zou het

hele verhaal over de beginselen zich op de betekenis van de wijsbegeerte

moeten concentreren. In feite lijkt Roelink toch uit te gaan van de

simpele opvatting van beginselen, als ging het slechts om een ander

woord voor het gereformeerde belijden.

Het grote belang van dat belijden is dat het de geestelijke eenheid

handhaaft tussen universiteit en achterban. Daartoe is vereist dat de één

de ander uitnemender zal achten dan zichzelf. Een gedenkboek zal dan

meer dan Roelink deed moeten tonen dat de universiteit zich daarvan be-

wust was, door de wetenschap te beoefenen in de eenvoud van het geloof,

en door te beseffen dat zij het vertrouwen van het kerkvolk niet mag

verliezen. Onder die voorwaarden zal de achterban haar dat vertrouwen

ook moeten geven, en leren aanvaarden dat wetenschap nieuwe kennis

kan ontwikkelen die inzicht in het oude aanvult en verandert. Weder-

zijds echter vraagt dat een hechter fundament dan de kuyperiaanse

bevlogenheid van Roelinks gedenkboek van 1955. Het draagvlak van een

tijdgebonden theologisch systeem zou dan ook weldra te zwak blijken.

Een tijdelijke consensus (W.J. Wieringa, 1980)

In 1905 waren de universiteit en haar geestverwanten zo nauw met

elkaar verbonden, dat de viering van het vijfde lustrum haar weerslag

vond in één redevoering, zowel bestemd voor boeren en burgers als voor

studenten en professoren. In 1980 was de afstand tussen universiteit en

achterban zo toegenomen, dat er twee afzonderlijke publicaties versche-

nen. Roelink schreef weer het populaire boek. De wetenschappelijke

uitgave was een gezamenlijk product van auteurs uit alle faculteiten. De

algemene inleiding werd verzorgd door Wieringa. In dat hoofdstuk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen