Medische psychologie - pagina 193

Roken in het ziekenhuis 191

gebogen over theorieën die het waarom van het roken moeten verklaren. De oudere

theorieën richtten zich voornamelijk op één aspect van het roken, zoals de biologische

theorie van Eysenck.*^^ In de farmacologische theorie van Schachter ^^ staat nicotine

centraal. Door stresserende situaties zou de pH-waarde van het bloed dalen (zuurder

worden), waardoor de nieren meer nicotine uitscheiden en de roker behoefte krijgt aan

nicotinetoevoer. De gedragstheorieën van onder andere Tomkins^^'^" en Bandura^^'^^

richten zich voornamelijk op het handelingsaspect van roken, of op het 'zich-een-

houding-geven'. Latere theorieën richtten zich op meerdere aspecten van het roken,

zoals de psychobiologische theorieën van Solomon" en van Leventhal en Cleary^',

waarbij gepoogd werd de biologische, farmacologische en psychologische elementen te

integreren. De 'Surgeon General' benadrukt dat roken zowel een biologische,

gedragsmatige, psychologische als socio-culturele component heeft. Stoppen-met-

rokenprogramma's die rekening houden met de psychosociale en gedragsmatige

component lijken het effectiefst, maar de farmacologische component mag niet

onderschat worden. Nicotinetoevoer, anders dan via sigaretten, kan een handig

hulpmiddel zijn in de eerste fase van het stoppen-met-roken.

IVIeer kennis over de psychologische en sociale factoren van roken heeft duidelijk

gemaakt dat roken geen alles-of-niets fenomeen is, maar een geleidelijk proces. Het

roken van één sigaret maakt iemand niet tot een roker. Er kunnen 4 tot 5 stadia in het

roker-worden onderscheiden worden, gaande van de voorbereidende fase (waarin het

kind zelf nog niet rookt maar wel al geconfronteerd wordt met ideeën over de functies van

tabaksgebruik), naar de probeer- en experimenteerfase om uiteindelijk via de regelmatig-

gebruik-fase een verslaafde roker te worden.'^'^^

Net zoals beginnen met roken een proces is, geldt dat ook voor stoppen met roken.

Prochaska en DiClimente'^" hebben hiervoor een fasemodel ontwikkeld. In het eerste

stadium, precontemplation, denkt de roker er niet over om te stoppen. Hij is tevreden met

zijn rookgedrag. In de tweede fase, contemplation, is de roker niet meer tevreden met

zijn gedrag en overweegt te stoppen. In de derde fase, action, volgt daadwerkelijk het

stoppen. Als de stopper nu het niet-roken volhoudt komt hij in de fase van maintenance.

Als hij faalt volgt de fase van relapse en kan het proces weer opnieuw beginnen, zij het

dat een roker die eenmaal een stoppoging heeft gedaan, logischerwijs niet meer in de

fase van precontemplation kan komen; hij is niet meer 100% tevreden met zijn

rookgedrag. Het onderscheiden van diverse fases van stoppen met roken biedt de

mogelijkheid om interventies aan te passen aan het stadium waarin de roker casu quo

stopper verkeert.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen