Medische psychologie - pagina 90
10 jaar samenwerken in het VU-ziekenhuis. Jubileumboek ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de afdeling/vakgroep medische psychologie.
88 Aaronson
Wat moeten wij meten? (Hoe definiëren we l^waiiteit van ieven?)
Hoewel de meesten van ons wel een idee hebben van wat met kwaliteit van leven
bedoeld wordt, is het moeilijk om een exacte definitie te geven. Net zoals kanker een
verzamelnaam is voor zo'n 100 verschillende ziekten, zo is kwaliteit van leven een
vergaarbak voor een heel scala van begrippen. Alvan Feinstein, een van de eerste
pleitbezorgers van een patiëntgerichte benadering in de klinische praktijk, heeft eens
gezegd:"... het is een soort paraplu-begrip geworden waaronder zoveel verschillende
betekenissen schuil gaan dat iedereen het voor z'n eigen doeleinden kan gebruiken.""
Een manier om dit definitieprobleem te omzeilen is om kwaliteit van leven te zien als een
Gestalt die het best kan worden gemeten op een globaal niveau. Volgens lan Gough en
collega's uit Australië hoeft er eigenlijk maar één vraag te worden gesteld om de kwaliteit
van leven van kankerpatiënten te meten, en deze luidt: "Hoe zou u vandaag uw kwaliteit
van leven beoordelen?" Ze onderbouwen hun standpunt door een relatief sterk verband
aan te tonen tussen antwoorden op deze enkele vraag en de scores afkomstig van een
uitgebreide set vragenlijsten.' De Amerikaanse auteur, H.L. Mencken, heeft eens gezegd:
"Er is voor elk menselijk probleem een eenvoudige oplossing, handig, voor de hand
liggend ... en fout." Wat is er nu mis met deze benadering van Gough?
Bij het kiezen van een geschikte therapie voor een individuele patiënt of bij het
ontwikkelen van behandelingsrichtlijnen voor patiënten met een bepaalde diagnose,
hebben artsen behoefte aan zeer specifieke informatie waarop zij hun beslissingen
kunnen baseren. Daarom is het bijvoorbeeld gebruikelijk dat de resultaten van een
bloedonderzoek gespecificeerd worden weergegeven. Een arts zou raar opkijken
wanneer hij laboratoriumonderzoek aanvraagt en vervolgens de gemiddelde waarde van
tien bepalingen krijgt.
Hetzelfde geldt als men de kwaliteit van leven van patiënten wil meten. Hoe moeten we
het interpreteren als een patiënt zegt dat de algehele kwaliteit van zijn leven slecht is?
Heeft deze patiënt pijn? Is hij zo moe dat hij niet langer in staat is zijn normale dagelijkse
bezigheden uit te voeren? Is hij angstig of depressief? Of, wat meer voor de hand ligt, is
het een combinatie van zulke factoren?
Om deze reden is het tegenwoordig dan ook algemeen aanvaard dat kwaliteit van leven
vanuit een multidimensioneel perspectief bekeken moet worden. Een belangrijk voordeel
van een dergelijke benadering is dat het ons in staat stelt om de positieve en negatieve
effecten van een bepaalde behandeling van elkaar te scheiden. Een behandeling die
bijvoorbeeld de pijn verlicht kan tegelijkertijd de vermoeidheid doen toenemen en
iemands stemming negatief beïnvloeden. Het komt maar zelden voor dat één
behandeling duidelijke en consequente voordelen biedt voor de kwaliteit van leven boven
andere behandelingen. Eerder is het zo dat elke behandeling een aantal voor- en nadelen
met zich meebrengt waaruit gekozen moet worden.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 januari 1997
Publicaties VU-geschiedenis | 324 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 januari 1997
Publicaties VU-geschiedenis | 324 Pagina's