Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 21

"Hoe is een universiteit aan het woord

van God te binden?"

Kuypers a n t w o o r d en d e huidige situatie aan de Vrije Universiteit

R. FERNHOUT

Inleiding

Wanneer een universiteit zich uitdrukkelijk wenst te relateren aan het

christelijke geloof, op welke wijze moet deze relatie dan geformuleerd

worden? A. Kuyper, die wel de 'stichter' van de Vrije Universiteit mag

heten, heeft zich meer dan eens op deze vraag bezonnen. In dit artikel

stellen we zijn opvatting in dezen aan de orde in haar betekenis voor het

verleden en het heden van de Vrije Universiteit.

Het uitgangspunt vormt een rede van Kuyper in het jaar 1899 gehou-

den op een 'openbare meeting', die aansloot op de jaarvergadering van

'Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag', te

Middelburg. De titel van het referaat luidde: "Band aan het woord.

Antwoord op de vraag: 'Hoe is eene Universiteit aan het woord van God

te binden?'". Het referaat is in hetzelfde jaar als brochure verschenen;

een uitvoerig uittreksel ervan, afkomstig uit het persverslag, treffen we

aan in de Kuyper-Bibliografie van J.C. Rullmann (1940, 152-57). In de

weergave van de ondertitel heeft Rullmann echter een even voor de

hand liggende als veelzeggende vergissing gemaakt: hij schrijft 'Woord'

met een hoofdletter, terwijl dit, zoals straks zal blijken juist niet de

bedoeling was van Kuyper.

We schetsen in de volgende paragrafen eerst het antwoord dat Kuyper

zelf op de door hem gestelde vraag gaf, daarna trachten we dit antwoord

te toetsen, vervolgens constateren we de omkering van dit antwoord aan

de huidige Vrije Universiteit, waarna we een voorstel doen tot herformu-

lering om te besluiten met de vraag of er nog een zinvol perspectief is

voor een expliciet aan het christelijk geloof gerelateerde Vrije Univer-

siteit.

Kuypers antwoord

Kuyper is van mening dat de opvattingen aangaande de door hem

gestelde vraag zich hebben uitgekristalliseerd tot twee tegenover elkaar

gestelde standpunten: a. men wil volstaan met de Heilige Schrift als

grondslag, zonder nadere bepaling, b. men geeft de voorkeur aan de

Gereformeerde beginselen als grondslag. Kuyper kiest uitdrukkelijk voor

de tweede optie. Zijn betoog kunnen we samenvatten in twee hoofd-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen