Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 27

HOE IS EEN UNIVERSITEIT AAN HET WOORD VAN GOD TE BINDEN? 15

herkennen de verwantschap met Justinus Martyr (gest. omstr. 165) die op

grond van dergelijke speculaties, aangaande heidense denkers schreef:

"Alles wat door hen gezegd is, voorzover het goed is, is van ons christe-

nen" (Apol. II, 13).

Al heeft deze traditie aangaande de Logos ook Gereformeerde theolo-

gen onder haar aanhangers gekend, ze kan bezwaarlijk specifiek 'Gere-

formeerd' heten. Sterker nog, H. Dooyeweerd heeft indertijd aangetoond

dat de uitzonderlijke plaats die de logostheorie aan het menselijke

denken toekent juist in strijd komt met de reformatorische opvatting aan-

gaande de radicale verdorvenheid van de mens (1939; evenzo Klapwijk,

1980, 135-136).

Samenvattend gezegd: de poging van Kuyper om op grondslag van de

Gereformeerde beginselen de Vrije Universiteit te binden aan het

'woord van God' was innerlijk tegenstrijdig. Het probleem van wat de

Gereformeerde beginselen precies omvatten daargelaten, kan gezegd

worden dat inzichten die onverdacht Gereformeerd mogen heten en

waarnaar Kuyper ook zelf verwijst, in het geheel niet stroken met zijn uit

geheel andere bron afkomstige visie op het 'woord van God'. Het kan dan

ook nauwelijks verwonderen dat in de jaren dertig juist over deze zaken

een strijd aan de Vrije Universiteit losbarstte, waarin men er niet zover

vandaan kwam dat de ene hoogleraar inderdaad tot leugen verklaarde

wat door de ander als waarheid werd aanbevolen (zie Dooyeweerd 1939,

199; 225; 230-233).

De omkering

Hoe staat het tegenwoordig met de identiteit van de Vrije Universiteit,

sinds in 1970/71 de grondslag van de Gereformeerde beginselen is

losgelaten en bewust is gekozen voor 'oecumenisering'? We kiezen als

piece de resistance de beschouwing die de voorzitter van het College van

Bestuur, H.J. Brinkman bij de opening van de cursus 1992-93 heeft

gegeven onder de titel 'Identiteit van de Vrije Universiteit'. Daarbij

behandelen we deze beschouwing als een poging tot rechtvaardiging

van een in feite reeds bestaande situatie, hetgeen naar mijn mening ook

strookt met de intentie van de spreker. Evenals bij de rede van Kuyper

kijken we eerst naar het onderscheidende aspect van de identiteit en

vervolgens naar het verenigende aspect.

Brinkman constateert met de postmoderne denker J.-F. Lyotard dat de

tijd voor 'grote verhalen' voorbij is. Een universiteitsbestuurder kan niet

meer in redelijkheid een beroep doen op: "... de Rede en de Feiten, op

de Natuur en de Openbaring, op de Schrift en de Scheppingsordening, of

op Beginselen, welke dan ook" (1992, 1). In de plaats daarvan zijn ge-

komen een menigte van 'kleine verhalen', waaronder Brinkman lijkt te

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen