Medische psychologie - pagina 167

Hoeveel bulten heeft een giraf 165

gelezen woord slechts hetzij langs visuele, hetzij langs auditieve weg tot het lexicon

doordnngen, terwijl bij de associatieve visuele agnosie alle visuele aanvoer naar het

lexicon IS verbroken Bij afatische patiënten met ernstige begnpsstoornissen valt

weinig over het semantisch geheugen te zeggen Een selectieve stoornis van het

semantisch geheugen valt te vermoeden wanneer het verlies van kennis is gebonden

aan bepaalde categoneen van substantieve begnppen Zulke categone-specifieke

stoornissen suggereren al een zekere organisatie binnen het semantisch geheugen

Zo zijn er patiënten beschreven bij wie voornamelijk de beheersing over abstracte

begnppen verloren was gegaan, maar ook patiënten die juist het onderscheid tussen

concrete begnppen kwijt waren geraakt Nog opmerkelijker is dat stoornissen in de

kennis van concrete objecten beperkt kunnen blijven tot natuurlijke, dan wel

kunstmatige objecten Ter verklanng van deze merkwaardige tweedeling stelden

Warnngton en Shallice^ voor, dat informatie over waarneembare eigenschappen van

objecten gescheiden is opgeslagen van informatie over andere (functionele)

eigenschappen, het verlies van de kennis van uiterlijke kenmerken zou vooral het

onderscheid tussen natuurlijke objecten bemoeilijken Een dergelijke stoornis is soms

zeer uitgesproken bij patiënten met de ziekte van Alzheimer Aanvankelijk is dan de

herkenning meer aangetast op het basale objectniveau dan op naasthoger niveau, de

patient kan bijvoorbeeld met een vlieg van een bij onderscheiden, maar weet wel dat

beide insecten zijn Dit is begrijpelijk, want binnen een categone van natuurlijke

objecten zijn de overeenkomsten meestal talrijk, maar het aantal verschillen klem,

denk bijvoorbeeld aan een kameel en een dromedans Dat dementenngsprocessen

door het verlies van onderscheidende informatie leiden tot een vervaging van

begnppen werd ovengens al geopperd door Liepmann", maar dit idee verkreeg

destijds weinig aandacht Recent is een aparte vorm van dementie herkend die in het

beginstadium uitsluitend gekenmerkt wordt door een langs deze lijnen verlopende

afbraak van het semantisch geheugen, dit wordt betiteld als "semantische dementie"

De casus die ik hieronder wil beschrijven is in zoverre bijzonder dat het met gaat om

een dementenngsproces, maar om de gevolgen van een acute aandoening bij een

nog jonge man

Casus

De patient (we noemen hem Lex) was 28 jaar oud, werkzaam als boekhouder bij een

groot bedrijf Hij had sinds enige tijd last gehad van hartkloppingen, waar een

cardioloog geen verklanng voor kon vinden Het was daarom toch onverwacht dat hij

na een voetbalwedstrijd een hartaanval kreeg in de kleedkamer van zijn clubhuis Lex

werd in allerijl naar een ziekenhuis vervoerd, en moest onderweg meerdere malen

worden gereanimeerd Toen hij weer bijkwam werd al snel duidelijk dat zijn hersenen

tijdens het infarct zuurstofgebrek hadden geleden. Lex vertoonde gestoorde reflexen,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen