Medische psychologie - pagina 194

192 Chatrou

Diagnostiek

Het vaststellen van het rookgedrag gebeurt voornamelijk door middel van zelfrapportage-

lijsten: rokers moeten invullen hoeveel sigaretten (pijpen, sigaren) zij de afgelopen dag,

de afgelopen week en de afgelopen maand gerookt hebben. Het grootste probleem bij

deze methode is een onderrapportage van tabaksgebruik. Om dit te ondervangen wordt

In de literatuur steeds aanbevolen om de, veronderstelde te laag gerapporteerde,

consumptie van tabak te controleren middels objectieve metingen. Hiervoor zijn

verschillende biologische maten voorhanden. De meest eenvoudige, voor de roker minst

bedreigende, maar ook meest onbetrouwbare methode is het bepalen van het CO-

gehalte in de uitgeademde lucht. Nicotinederivaten kunnen bepaald worden in bloed en

speeksel; een betrouwbaardere methode. Cotinine wordt momenteel gezien als de beste

indicator, mits in het stoppen-met-rokenprogramma geen gebruik gemaakt wordt van

nicotinepreparaten (kauwgum, pleisters). Het bepalen van thiocyanaat werd in 1982 nog

als de beste methode gekenschetst, maar er is sindsdien zoveel kritiek op gekomen, dat

beter voor een andere methode gekozen kan worden.^ Ook bestaan er vragenlijsten die

de mate van verslaafdheid proberen te meten, zoals de lijst van Fagerström.^'

Verschillende lijsten zijn ontwikkeld om deelaspecten van het rookproces te meten (zoals

bijvoorbeeld het genot van de handeling van aansteken van een sigaret), maar worden

weinig gebruikt in onderzoek.

Interventies

Er bestaat een groot aanbod van verschillende stoppen-met-rokenstrategieën, variërend

van aandacht voor de psychologische processen tot kruidenelixers die de

ontwenningsverschijnselen zouden moeten voorkomen. De programma's zijn

hoofdzakelijk gericht op volwassen rokers die willen stoppen-met-roken en daartoe in hun

thuissituatie een poging ondernemen. We moeten wel bedenken dat de meeste ex-rokers

gestopt zijn op eigen kracht, zonder actief deel te nemen aan een stoppen-met-roken-

programma. Een groot Amerikaans onderzoek toonde aan dat ruim 90% van de stoppers

dat zonder hulp heeft gedaan.^^ Maar het is ook waar dat de meeste ex-rokers meerdere

pogingen ondernomen hebben voor ze succesvol waren en dat een roker die een

stoppoging doet zonder verdere hulp 14% kans heeft op succes.^^ De meeste stop-

programma's hebben gemeen dat er een stopdatum afgesproken wordt waarop de

stopper van het ene op het andere moment stopt met roken. Zo'n 'cold-turkey' stop-

methode heeft tot betere resultaten geleid dan heel geleidelijk afbouwen van het aantal

sigaretten tot nul. Gebleken is dat het minderen van het aantal sigaretten tot zo'n 5 tot

10 per dag nog wel gaat, maar dat het verder reduceren voor bijna iedereen een

onmogelijke opgave is. Het is dan ook aan te bevelen om de dag (of de nacht) vóór de

afgesproken stopdatum de laatste sigaret te roken, alle nog resterende rookwaar en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen