Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 60

48 A.p. BOS

geweest, dat God 'alles ziet en alles hoort' en dat de mens slechts aan zijn

ellende die het gevolg is van zijn bijziendheid kan ontsnappen, wanneer

hij de dingen zal kunnen zien vanuit 'Gods perspectief.

In die oude traditie over de torenbouw van Babel, net als in de

mythische overleveringen van talloze volken, is één ding heel duidelijk:

men acht het van levensbelang, een omvattend zicht te krijgen op het

menselijk leven, en wel een zicht dat de gewone man niet gegeven is.

De waarheid omtrent de werkelijkheid die voor ogen is, is zelf niet te

schouwen door een 'onverlicht' oog. Altijd wordt benadrukt dat de

mensen die de Waarheid kunnen onthullen, de 'zieners', de profeten, de

dichters, daarvoor onderricht nodig hebben. Wil de Waarheid echt als

'onverborgen' gevat worden, dan zal men zijn vleermuisachtige waar-

nemingscapaciteit moeten omvormen. Hoeveel verblinding en verduis-

tering er ook mag zijn geweest in de mythen over goden van de

vruchtbaarheid en de goden die de mensen geleerd hebben cultuurtaken

te verrichten, altijd is er het besef, dat slechts goden een mens, op zijn

zoektocht, een weg kunnen wijzen, en dat alle spreken over 'beneden'

door wezens van 'beneden' geen zoden aan de dijk zet, en dat de mensen

die elk spreken 'van boven' ontkennen, zijn als mensen die een ladder

weggooien voordat ze hem gebruikt hebben.

Tegelijkertijd is ook voor wie de mythische traditie van verschillende

volken leert kennen, duidelijk dat verdeeldheid een fataal kenmerk is van

de menselijke zoek-ontwerpen van Waarheid. Rondom de Waarheid

ontspringen de botsingen der meningen.

Voor het begrijpen van de toestand van de mens is het essentieel, in te

zien dat de verdeeldheid en de pluraliteit altijd ten diepste een gevolg is

van de verschillen in opstelling van de mens tegenover de Oorsprong en

de Bron van Waarheid en Zin. De traditie van de Westerse filosofie en

wetenschap is de traditie van het streven om die verdeeldheid en

pluraliteit te overwinnen! Idealen van eenheid van rationaliteit en gnosis

zijn met kracht aanbevolen als moderne wolkenkrabbers van Babel. Een

Griek en een Jood konden het eens worden over hoe een huis of een

schip gebouwd moest worden en over de vraag hoe gerst en koren

verbouwd moesten worden. Net zo zou het volgen van de rede, in de weg

van de filosofie, het mogelijk maken om het eens te worden over de

vraag, waarom gras groeit en hoe iedereen tot het inzicht zou moeten

komen, dat het niet goed is om een medeburger de hersens in te slaan.

Het zelfbewuste optreden van de Griekse filosofie in haar bloeiperiode

maakt duidelijk dat zij zich zelf heeft ervaren en gepresenteerd als de

waardige opvolger en plaatsvervanger van de mythische dichtkunst, en

van de oude theogonieën en kosmogonieèn, de traditionele 'Grote

verhalen', waarvan de vertolkers altijd waren erkend als 'gunstelingen

van de goden'. Evenzeer als de oude dichters claimden de filosofen, elk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen