Medische psychologie - pagina 46

44 Snoek

Psychologische begeleiding

Lang niet alle mensen met diabetes behoeven professionele psychologische hulp. Het

merendeel van de diabetespatiënten beschikt over voldoende copingvaardigheden en

sociale steun om adequaat om te gaan met de beperkingen van de ziekte en het

behandelregime. Contact met lotgenoten, bijvoorbeeld in de vorm van zelfhulp-

groepen, kan mensen helpen hun diabetes beter te hanteren in het dagelijks leven.

In sommige gevallen is er sprake van een dusdanig labiele sociale situatie dat

(maatschappelijke) hulp noodzakelijk is. Door het tijdig in gang zetten van de juiste

hulp kan escalatie van problemen vaak worden voorkomen.

Verwijzing naar een psycholoog is vooral dan geïndiceerd wanneer er sprake is van

complexere problematiek, in het bijzonder bij aanpassingsproblemen, depressiviteit,

angstproblematiek, stressklachten, seksuele problemen en eetstoornissen. De

psycholoog kan ook indirect van betekenis zijn voor het diabetesteam als consulent.

Voor veel patiënten die behandeling behoeven, zijn inzichtgevende, steunende

contacten (counseling) voldoende om hen weer op het goede spoor te brengen.^^

Patiënten in een emotionele crisis verliezen vaak het zicht op wat nu oorzaak is en

wat gevolg van de diabetes. Stressreacties en diabetische ontregeling grijpen op een

complexe wijze in elkaar en de patiënt voelt zich onmachtig aan deze vicieuze cirkel te

ontsnappen. Het samen in kaart brengen en analyseren van de problemen blijkt op

zich vaak al therapeutisch te werken. De patiënt ziet zijn eigen problemen geordend

en ziet weer kans controle te krijgen over zijn leven. Soms is een meer 'psycho-

educatieve' aanpak gewenst, waarbij de aandacht vooral gericht is op het vergroten

van inzicht in de relatie tussen (irrationele) gedachten, gevoelens en gedrag.

Patiënten wordt geleerd lichamelijke signalen 'reëler' te interpreteren en zo reacties

van somberheid of paniek beter te kunnen ondervangen. Speciaal voor

diabetespatiënten met een verminderde symptoomherkenning of 'awareness' - en

daarmee een verhoogd risico op hypoglycemie - is in de Verenigde Staten een

groepstraining ontwikkeld, de Blood Glucose Awareness Training (BGAT), in

Nederland bekend onderde naam Hypoglycemie Preventie Training (HPT).^^

Cognitieve gedragstherapie kan effectief zijn bij het helpen overwinnen van angsten

en het beter leren hanteren van depressieve reacties, al dan niet als direct gevolg van

de diabetes." Ontspanningsoefeningen en training in 'stressmanagement' maken

veelvuldig onderdeel uit van deze therapie.

Psychologische hulp richt zich niet alleen op de patiënt maar vaak ook op diens

directe naasten, zoals partner of ouders. Behalve dat de naasten van een

diabetespatiënt zelf de behoefte kunnen uitspreken aan psychologische hulp, kan het

soms nodig zijn hen actief in de behandeling te betrekken, omdat zij onbedoeld

meewerken aan het in standhouden van het probleemgedrag. Bijvoorbeeld bij

spuitangstige patiënten komt het veelvuldig voor dat de partner het dagelijks

injecteren overneemt van de patiënt. Het fobische gedrag van de betrokkene wordt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen