Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 114

102 C . VAN D E R K O O I

van begrippen die de verschillende perspectieven markeren en benoe-

men. Het daadwerkelijk beleefd geloof is meer dan deze begrippen en

hun inhouden, maar bevat dit alles wel.

Dat geldt nog steeds. Wie naar de kerk komt, de liederen zingt, zich

voegt in de voorbeden. God lof brengt, en zich laat inschakelen in de

dienst aan de wereld, doet veel meer dan een kennisclaim maken.^

Kenmerkend in deze handelingen is dat de hele mens erin wordt aan-

gesproken, met zijn verlangens, zijn angsten, behoeften, zijn emoties,

zijn handelen. In deze handelingen wordt zichtbaar dat kennis in

bijbelse zin naar haar diepste betekenis en bedoeling omgangskennis is.

Het is een kennen waarin niet alleen het intellect meedoet, maar is te

verstaan als een vorm waarin de mens als eenheid van persoon wordt

aangesproken. De omgangskennis impliceert wel claims op kennis.

Christelijke leer en kennis

De christelijke dogmatiek probeert in haar reflectie recht te doen aan de

waarheid o m t r e n t God, mens en wereld, zoals die in de bijbelse

geschriften naar voren komt en in de belijdenissen van de kerk beleden

is. In haar begrippen en formuleringen pretendeert ze te verwijzen naar

de inhoud van het geloof. Maar zo, als verwijzing naar de openbaring,

heeft ook de dogmatiek de pretentie dat het in haar begrippen gaat om

kennis en dat dogmatiek in die zin wetenschap is.

De vragen die hier wetenschapstheoretisch rijzen, hebben onmiddel-

lijk te maken met de in epistemologisch opzicht problematische status

van theologische uitspraken sinds de kritiek van Kant in het algemeen

en van de wetenschappelijkheid van dogmatiek in het bijzonder. Weten-

schap wordt in onze cultuur vereenzelvigd met theoretische kennis die

volgens een natuurwetenschappelijk model kan worden verantwoord

(zie bijv. Adriaanse/Krop/Leertouwer 1987, 57-63). Als discipline aan

een universiteit voldoet dogmatiek niet aan dat criterium. Op grond

daarvan wordt wel gesteld dat dogmatiek niet het predikaat wetenschap

verdient. We willen de vraag naar de empirische toetsbaarheid van

dogmatische uitspraken hier niet bespreken. De weg die hier gegaan

wordt, is een ander. Ik probeer aan te geven wat de werkelijkheid of de

zaak is die in het geloof wordt waargenomen. De wetenschappelijkheid

vdn de dogmatiek is voornamelijk aanwijzend. Daarin schuilt namelijk

ook een kenmerk van wetenschappelijkheid, namelijk de eis dat er recht

gedaan wordt aan hetgeen geschouwd wordt. Langs deze weg komt ook

binnen de dogmatiek de vraag naar de verhouding van openbaarheid en

verborgenheid ter sprake, maar dan niet alleen als van buitenaf gestelde

vraag, maar als een precisering waartoe het geloof zelf dwingt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen