Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 140

128 S. STRIJBOS

brengen. Ook in filosofisch Nederland zijn er recent ethische discussies

gevoerd waarvoor de hier naar voren gebrachte onderscheidingen

verheldering kunnen bieden. Ik denk hierbij aan publicaties van Achter-

huis (1993, 1995) waarin deze in aansluiting bij Latour ten strijde trekt

tegen ethische pleidooien waarin de oplossing van bijvoorbeeld milieuv-

raagstukken wordt gezocht op individueel niveau. Verwarring van

niveaus, zo kan men zijn betoog interpreteren, leidt tot permanent ge-

moraliseer en tot moralistische betutteling. In plaats van voortdurend

morele eisen te stellen aan het individuele handelen moet men de

oplossing van veel problemen van onze technische samenleving zoeken

op een hoger niveau van institutionele structuren. Het gedrag van de

enkeling moet ingeperkt worden door de moralisering van de structuren

die de context vormen voor het individuele handelen.

De universiteit

Wat betekent het hiervoor getekende beeld van wetenschap, techniek,

samenleving en ethiek nu voor de universiteit? In de eerste plaats

natuurlijk dit: als concreet samenlevingsverband staat de universiteit

binnen hetzelfde krachtenveld als heel die samenleving. Zo zijn er met

de toegenomen vervlechting tussen wetenschap en samenleving proces-

sen in gang gezet van verwetenschappelijking van de samenleving en

van vermaatschappelijking van de wetenschap die aan de universiteit

niet zijn voorbij gegaan (Klapwijk 1985, 173-175). Ook de universiteit is

meer en meer in regie genomen door wetenschappelijke deskundigen.

Voor wie om zich heen ziet zijn de voorbeelden voor het oprapen. Men

denke bijvoorbeeld aan de inbreng van onderwijskundigen bij de

inrichting en stroomlijning van wat het onderwijsleerproces wordt

genoemd. Het 'managen' van het wetenschappelijk onderzoek binnen

de universiteit zoals dat sedert een jaar of tien zijn intrede heeft gedaan,

is een ander voorbeeld. En ook in het besturen van de instelling als

geheel laat de wetenschappelijke benadering van de praktijk zich volop

gelden. De universiteit is meer en meer in beheer genomen door

professionele managers.

Men kan dit soort ontwikkelingen betreuren, maar men doet er goed

aan hierbij de werkelijkheid niet uit het oog te verliezen. Met de

vermaatschappelijking van de wetenschap is de universiteit uitgedijd tot

een peperduur bedrijf dat zijn betekenis voor de samenleving moet

waarmaken en daarop mag worden aangesproken. Dat dit een zekere

verzakelijking met zich meebrengt van het universitaire gebeuren, in

onderwijs en onderzoek, is onontkoombaar maar nog niet rampzalig. De

uitdaging waarvoor we thans staan, is het wezenlijke van de universiteit

als cultuurdrager te behouden en ten nutte te maken voor de oplossing

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen