Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 52

40 A.TH. VAN DEURSEN

En als er nu één ding sterk aan tijd gebonden is, dan is dat wel het

woord' (25). Wie dan oud en nieuw vergelijkt, moet erkennen dat de

nieuwe tekst duidelijker is.

Dat argument houdt steek, als er materieel niets veranderd is. Dat is

hier echter wel het geval, erkent Roelink. De oprichters zouden zeker

bezwaar gehad hebben tegen een formule die ook voor de toenmalige

ethisch hervormden en voor rooms-katholieken aanvaardbaar zou zijn.

Maar eerst hadden ze het breder gezien. Tot 1876 had Kuyper de

samenwerking met de ethischen gezocht. Er is dus inderdaad verschil,

maar vergeleken met 1875 is het toch niet zo groot. En wel beschouwd

staat de nieuwe formule niet zo ver van het calvinisme af. Wie de

geschiedenis laat spreken ontdekt daarom, dat de beginselen niet

verzaakt zijn.

Het is overbodig deze cirkelbewegingen rondom de logica aan een

kritische toetsing te ondei~werpen. Roelinks opgave was eenvoudig onuit-

voerbaar. Ook aan de welwillendste achterban konden de verschillen

tussen nu en vroeger niet ontgaan. Bezorgde lezers zullen zich eerder

herkend hebben in Roelinks hier en daar door het boek heengezaaide

uitingen van twijfel en onzekerheid. Mag men al niet spreken van

beginselverzaking, vrees voor verlies van de calvinistische signatuur is

niet van alle grond ontbloot (67). Dispensatie van de plicht de doelstelling

te onderschrijven wordt slechts in zeldzame gevallen verleend. Zou de

praktijk in de toekomst anders worden, dan zou het gevaar van uitholling

niet denkbeeldig zijn (52).

Want eigenlijk wil hij het anders. Er klinkt nu een nieuw evangelie:

verbeter de maatschappelijke structuren, en het heil is nabij. Wie de

openbaring in de Heilige Schrift aanvaardt, zal daar zijn eigen gedach-

ten bij hebben. Het 'gij geheel anders' vraagt allereerst om bekering, en

dan zullen de maatschappelijke structuren volgen (45). En als lezers die

alles wat h u n lief was zien verdwijnen, hem verwijtend vragen: waar

blijven we dan, is zijn antwoord: 'in Gods hand' (22). Die geestesgesteld-

heid gaf hem ook de titel in: 'Een blinkend spoor'. Hij is ontleend aan de

nieuwe berijming van psalm 79, 'Zo gaat een blinkend spoor / Van lof de

eeuwen door. / Wij prijzen uw genade'. Met dat citaat eindigt Roelinks

boek. Maar die laatste regel heeft hij weggelaten. Misschien omdat hij

gedacht heeft aan de woorden waarmee de paragraaf over het benoe-

mingsbeleid afsluit:

Eén ding moet onomstotelijk vaststaan. Historisch gezien is de VU een

christelijke instelling voor wetenschappelijk onderwijs en onderzoek en

wanneer haar christelijk karakter verloren gaat, is ze ontworteld en ze kan,

gedeconfessionaliseerd, losgemaakt van de christelijke overtuiging, heel

wel een uitstekende universiteit zijn, maar ze is dan geen voortzetting van de

VU van 1880 meer (54).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen