Een handvol filosofen - pagina 227
Geschiedenis van de filosofiebeoefening aan de Vrije Universiteit in Amsterdam van 1880 tot 2012
J CA. van Peursen: filosoof van de communicatie 223
hand en men herkent Van Peursen onmiddellijk wanneer hij schrijft: 'Dit nieuwe
tijdschrift kan echter pas dan zinvol functioneren als het tot een wijsgerige bezin-
ning wekt, die een wending tot die dagelijkse wereld van arbeiden, wonen, ontspan-
ning, liefhebben, geloven inhoudt'7' Vanaf de oprichting van het tijdschrift tot kort
voor zijn dood was Van Peursen een centrale figuur in de redactie, omdat hij altijd
een substantiële en inspirerende bijdrage leverde.*"
In redactievergaderingen van Wijsgerig Perspectief, in werkgroepen met studen-
ten en in faculteitsvergaderingen kwam hij vaak met een anekdote of verhaal over
iets dat hij had meegemaakt om op een prettige manier bij te dragen aan de goede
toon van het gesprek. Hij was een man met een opgewekt karakter, die gezelligheid
en een goede sfeer belangrijk vond voor het gunstige verloop van een bijeenkomst.
Hoewel Van Peursen niet geloofde in 'aangeboren ideeën', valt niet te ontkennen
dat hij een aangeboren organisatietalent had. Hij ging zeer efficiënt met zijn tijd om,
zonder de indruk te wekken dat hij anderen tekort deed. Commissietaken, advies-
werk, lezingen, colleges en publicaties vroegen zijn aandacht, maar nooit of uiterst
zelden was hij ergens te laat of liet hij bij een afspraak verstek gaan. Hij besteedde
aanzienlijk meer tijd aan de Vrije Universiteit dan de ene dag die hij als buitenge-
woon hoogleraar beschikbaar had. Dat F. Schipper in 1973 als wetenschappelijk as-
sistent en 1976 als wetenschappelijk medewerker aan zijn leerstoel werd verbon-
den, betekende voor hem een verlichting van zijn taken die hem zeer welkom was.
Schipper gaf voor de eerstejaars filosofiestudenten een werkcollege kennis- en we-
tenschapsleer en een college wijsgerige vorming over wetenschapsleer in de letteren-
faculteit. In 1978 werd ook M.C. Doeser als wetenschappelijk medewerker aan zijn
leerstoel verbonden.
Van Peursen was een aimabel mens, ook als hoogleraar voor zijn studenten. Kan
men hem enige ijdelheid toeschrijven, dan kwam dat niet in de eerste plaats tot uit-
drukking in zijn kleding - hij zag er altijd verzorgd uit - , maar in de subtiele ma-
nier waarop hij in zijn colleges liet merken dat hij met diverse filosofen van naam
(Sartre, Jaspers, Wittgenstein) had gesproken. Terloops memoreerde hij gastcolleges
te hebben gegeven aan universiteiten in Cambridge, Parijs, Tokyo en in vele andere
plaatsen. Hij was een filosoof met veel internationale contacten.*' In de jaren zeven-
tig had hij de leiding van een NUFFic-project tot samenwerking op het gebied van de
filosofie tussen de Gadjah Mada Universiteit in Jogyakarta (Indonesië), de Leidse
universiteit en de Vrije Universiteit. In die jaren gaf hij regelmatig gastcolleges aan
die Indonesische universiteit.'^
Al heeft Van Peursen geen filosofische school gevormd, hij had wel een eigen fi-
losofische oriëntatie, waardoor hij meer was dan een eclecticus. In zijn filosofische
oriëntatie die werd gekenmerkt door zijn deiktische ontologie, later filosofisch sur-
realisme genoemd, gaf hij zijn visie op de interactie tussen mens en werkelijkheid,
en op kennis als strategie om de wereld te veranderen. Deze filosofische oriëntatie,
79 Van Peursen, 'Wijsgerig zicht op de wereld', in Wijsgerig perspectief, i (i960), p. 10.
80 Zie Schipper, 'In herinnering aan Kees van Peursen', p. 33,
81 Van verscheidene boeken van Van Peursen verschenen Duitse, Engelse, Noorse, Poolse, Spaanse, Indonesi-
sche, Japanse en Koreaanse vertalingen.
82 NUFFIC: Netherlands University Foundation for International Cooperation (later genoemd Netherlands
Organization for International Cooperation in Higher Education), gevestigd in Den Haag. Zie Van Peursens
correspondentie, in zijn Persoonsarchief, nr. 1985-568.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's
![Een handvol filosofen - pagina 227](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/publicaties-vu-geschiedenis/een-handvol-filosofen/2013/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's