Een handvol filosofen - pagina 227

J CA. van Peursen: filosoof van de communicatie 223

hand en men herkent Van Peursen onmiddellijk wanneer hij schrijft: 'Dit nieuwe

tijdschrift kan echter pas dan zinvol functioneren als het tot een wijsgerige bezin-

ning wekt, die een wending tot die dagelijkse wereld van arbeiden, wonen, ontspan-

ning, liefhebben, geloven inhoudt'7' Vanaf de oprichting van het tijdschrift tot kort

voor zijn dood was Van Peursen een centrale figuur in de redactie, omdat hij altijd

een substantiële en inspirerende bijdrage leverde.*"

In redactievergaderingen van Wijsgerig Perspectief, in werkgroepen met studen-

ten en in faculteitsvergaderingen kwam hij vaak met een anekdote of verhaal over

iets dat hij had meegemaakt om op een prettige manier bij te dragen aan de goede

toon van het gesprek. Hij was een man met een opgewekt karakter, die gezelligheid

en een goede sfeer belangrijk vond voor het gunstige verloop van een bijeenkomst.

Hoewel Van Peursen niet geloofde in 'aangeboren ideeën', valt niet te ontkennen

dat hij een aangeboren organisatietalent had. Hij ging zeer efficiënt met zijn tijd om,

zonder de indruk te wekken dat hij anderen tekort deed. Commissietaken, advies-

werk, lezingen, colleges en publicaties vroegen zijn aandacht, maar nooit of uiterst

zelden was hij ergens te laat of liet hij bij een afspraak verstek gaan. Hij besteedde

aanzienlijk meer tijd aan de Vrije Universiteit dan de ene dag die hij als buitenge-

woon hoogleraar beschikbaar had. Dat F. Schipper in 1973 als wetenschappelijk as-

sistent en 1976 als wetenschappelijk medewerker aan zijn leerstoel werd verbon-

den, betekende voor hem een verlichting van zijn taken die hem zeer welkom was.

Schipper gaf voor de eerstejaars filosofiestudenten een werkcollege kennis- en we-

tenschapsleer en een college wijsgerige vorming over wetenschapsleer in de letteren-

faculteit. In 1978 werd ook M.C. Doeser als wetenschappelijk medewerker aan zijn

leerstoel verbonden.

Van Peursen was een aimabel mens, ook als hoogleraar voor zijn studenten. Kan

men hem enige ijdelheid toeschrijven, dan kwam dat niet in de eerste plaats tot uit-

drukking in zijn kleding - hij zag er altijd verzorgd uit - , maar in de subtiele ma-

nier waarop hij in zijn colleges liet merken dat hij met diverse filosofen van naam

(Sartre, Jaspers, Wittgenstein) had gesproken. Terloops memoreerde hij gastcolleges

te hebben gegeven aan universiteiten in Cambridge, Parijs, Tokyo en in vele andere

plaatsen. Hij was een filosoof met veel internationale contacten.*' In de jaren zeven-

tig had hij de leiding van een NUFFic-project tot samenwerking op het gebied van de

filosofie tussen de Gadjah Mada Universiteit in Jogyakarta (Indonesië), de Leidse

universiteit en de Vrije Universiteit. In die jaren gaf hij regelmatig gastcolleges aan

die Indonesische universiteit.'^

Al heeft Van Peursen geen filosofische school gevormd, hij had wel een eigen fi-

losofische oriëntatie, waardoor hij meer was dan een eclecticus. In zijn filosofische

oriëntatie die werd gekenmerkt door zijn deiktische ontologie, later filosofisch sur-

realisme genoemd, gaf hij zijn visie op de interactie tussen mens en werkelijkheid,

en op kennis als strategie om de wereld te veranderen. Deze filosofische oriëntatie,

79 Van Peursen, 'Wijsgerig zicht op de wereld', in Wijsgerig perspectief, i (i960), p. 10.

80 Zie Schipper, 'In herinnering aan Kees van Peursen', p. 33,

81 Van verscheidene boeken van Van Peursen verschenen Duitse, Engelse, Noorse, Poolse, Spaanse, Indonesi-

sche, Japanse en Koreaanse vertalingen.

82 NUFFIC: Netherlands University Foundation for International Cooperation (later genoemd Netherlands

Organization for International Cooperation in Higher Education), gevestigd in Den Haag. Zie Van Peursens

correspondentie, in zijn Persoonsarchief, nr. 1985-568.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen