Een handvol filosofen - pagina 24

20 I Fragiel begin (i88o-igi8)

klommen tot procuratiehouder werd hij op zevenentwimigjarige leeftijd mededirec-

teur. Onder zijn leiding zou het bedrijf een periode van bloei doormaken.

Als directeur van De Gekroonde Valk moest Hovy opboksen tegen de toenemen-

de concurrentie, met name van Heineken Co. Nieuwe investeringen waren nodig.

In 1872 werd de oude fabriek aan de Hoogte Kadijk in Amsterdam-Oost verbouwd

en naast de oude fabriek werd een nieuwe gebouwd. Na de voltooiing van de nieuw-

bouw liet Hovy op een zaterdag alle personeelsleden bij elkaar komen voor een

dankstond; hij wilde met zijn mensen God danken voor het succes van het bedrijf.

Grote winsten boekte het bedrijf in de jaren zeventig en tachtig. De economie

maakte een periode van langdurige groei door. De arbeiders merkten daar weinig van

en sociale wetten ter bescherming tegen de gevolgen van ziekten, ongelukken en over-

lijden bestonden niet. De arbeidersbeweging was in opkomst, het sociahsme zat in de

lucht. In 1869 was in Amsterdam een afdehng opgericht van de Eerste Internationale

van de socialistische arbeidersbeweging. Als sociaal bewogen ondernemer had Hovy

oog voor deze maatschappelijke ontwikkelingen. De Gekroonde Valk stelde voor

zijn werknemers de pensioengerechtigde leeftijd op vijfenzestig jaar en stichtte een

pensioenfonds waarin zowel de werknemers als het bedrijf geld stortten. Ook werd

een ondersteuningsfonds voor weduwen, wezen en arbeidsongeschikten opgericht.

Toen in 1876 enkele werknemers van zijn bedrijf het christelijk werkliedenver-

bond Patrimonium oprichtten, steunde Hovy hen; hij stelde in zijn bedrijf een zaal

beschikbaar voor hun vergaderingen. Twee jaar later liet hij tweeënzestig huizen

voor zijn werknemers bou'sven aan de Czaar Peterstraat. Zijn werknemers betaalden

tweederde van de huur die voor dat soort woningen gebruikelijk was.

Zieke werknemers van zijn bedrijf bezocht Hovy thuis en bij begrafenissen van

werknemers was hij aanwezig en hield een toespraak bij het graf. Hij had de gave om

tot het hart van mensen te spreken met woorden van troost en bemoediging - door-

leefde woorden: van zijn zeventien kinderen stierven acht op jonge leeftijd.'**

H o v y deed zijn w o o r d gestand en doneerde in 1880 de toegezegde schenking van

vijfentwintigduizend gulden o m de stichting van de Vrije Universiteit mogelijk te

maken."' Zou hij zich nooit de vraag hebben gesteld of het verantwoord was zijn

geld aan dit doel te besteden? Waarschijnlijk wel. Hij was echter in de ban geraakt

van de ideeën en idealen van Kuyper, en in persoonlijke gesprekken met hem was hij

tot de overtuiging gekomen dat hij een goed doel steunde. Hij was een ondernemer

met een scherp zakelijk inzicht, die de economische uitdagingen van zijn tijd ver-

stond en die met maatschappelijke betrokkenheid voor de belangen van zijn werk-

nemers opkwam. O o k iemand die aan zijn geloofsovertuiging de visie ontleende om

de nieuwe, gereformeerde universiteit financieel te steunen.

In zijn daden gaf H o v y zich rekenschap van het verleden en van zijn plaatsbepa-

ling in zijn eigen tijd. Hij verzette zich tegen de bestaande maatschappelijke en ker-

kelijke verhoudingen als een door G o d gewilde orde. Protestants Nederland en met

name de hervormde kerk waren in de schrale wind van verwereldlijking komen te

staan. Modernisme en gebreken in de structuur van een kerk kunnen lang verbor-

14 Voor een uitgebreide beschrijving van Hovy's leven, zie Smid, 'Willem H o v y ' en Van der Woude, 'Willem

Hovy'. O o k Beekers en Van der Woude, Niet hij steen alleen, pp. 21-46. De geschiedenis van De Gekroonde

Valk IS beschreven in Van der Woude, Geloof in de brouwerij

15 Archief college van directeuren. Kasboek I, 18/4-1884, 27 oktober 1880 Uit het kasboek bhjkt dat de uni-

versiteit op dezelfde dag het gedoneerde bedrag belegde in effecten van De Gekroonde Valk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen