Omstreden normalisering - pagina 303

een alomvattende leer met een respectabele intellectuele traditie; met

klassieke teksten, talloze uitwerkingen, interpretaties en commenta-

ren, een eigen jargon en ingewikkelde redeneerwijzen. Juist daardoor

was het aantrekkelijk voor intellectueel georiënteerde jongeren.'^ Bart

Tromp tekent aan dat het verhaal van de studentenbeweging was ge-

baseerd op een 'vulgair sociologisch wereldbeeld'. Elk voorval werd

geïnterpreteerd als symptoom van dieperliggende sociale structuren,

processen, fenomenen -de kapitalistische uitbuitingsverhoudingen.

Tromp noemt dit het ijsbergsyndroom.^* Tony Judt schrijft vilein

maar wel wat makkelijk, dat het marxisme een instrument is dat men-

sen in staat stelt het hele terrein van geschiedenis en economie te be-

heersen zonder zich erin te hoeven verdiepen.^^ Voor Gabriel van den

Brink is het een uitgemaakte zaak dat de studentenbeweging notwen-

dig moest uitkomen bij Marx, en ook bij Freud en Nietzsche - 'de

meesters van het wantrouwen', maar ook 'de meesters van de moder-

niteit'.^* De ideologische aanspraken van de generatie van onze ouders

waren immers niet meer geldig, aldus van den Brink, toen student aan

de Katholieke Universiteit van Nijmegen.

De theoretische problematiek van het marxisme staat haaks op

datgene wat de katholieke kerk over de samenleving beweert.

De gedachten dat het maatschappelijk leven wordt beheerst

door de strijd van twee antagonistische klassen, dat het geeste-

lijk leven uiteindelijk van de productiewijze afhankelijk is, dat

de wereldgeschiedenis een zekere ontwikkeling kent en dat dit

alles geen kwestie van geloof maar van wetenschappelijk onder-

zoek is - op elk van die punten vormt het marxisme een breuk

met de sociale leer van de kerk. Dat maakte juist zijn aantrek-

kingskracht uit voor een generatie van aankomende intellectue-

len die ten aanzien van de wetenschap eerder te hoog- dan te

laaggespannen verwachtingen hadden.^^

Ook op VU-studenten had het marxisme een grote aantrekkingskracht.

Maar zij voerden geen grote debatten over ideologie en geloof; over la-

ten we zeggen Kuyper, Dooyeweerd en Vollenhoven versus Marx, En-

gels, Lenin en Althusser. De Wijsbegeerte der Wetsidee werd als een

anachronisme weggezet, niet de moeite waard om te bekritiseren. Stu-

dentenkritiek richtte zich op de moderne, normale wetenschap, op de

sociologie, psychologie en pedagogiek, op de beleidspoliticologie, op de

welvaartseconomie, op de academische geschiedwetenschap, op de

301

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen