Omstreden normalisering - pagina 302

centraal, zonder veel theoretische of ideologische fundering. Met de

opmars van de KrU verschoof de aandacht van sociaaleconomische

belangenbehartiging naar politiek-ideologische issues die de functie

en maatschappelijke betekenis van universiteiten in de kapitalistische

samenleving in de kern raakten. De publicaties Universiteit en onder-

neming en Radenuniversiteit zijn prachtige voorbeelden hoe het ver-

toog in korte tijd radicaliseerde. De studentenbeweging claimde een

eigen rol in het wetenschappelijke en ideologische vertoog - tot dan

toe toch het domein van wetenschappers en aan (zuilaire) politieke

partijen en vakbonden verbonden intellectuelen. Als radicale emanci-

patiebeweging ging de studentenbeweging op zoek naar theorieën en

ideologieën waarop ze ook haar eigen vakbondsconcept kon schragen.

Ze deed dat polemisch, mede in reactie op de (wetenschappelijke) the-

orieën van de sociaaldemocratie, de arbeidersbeweging en de commu-

nistische partij. Na enig 'snuffelen' aan bevrijdingstheologie, aan oe-

cumenische theologie en vooral aan geschriften van de Frankfurter

Schule werd het marxisme de dominante theorie en ideologie in het

vertoog van de radicale studentenbeweging.

Hoe de aantrekkingskracht die het marxisme uitoefenende 'op de

beste, slimste mensen' - een formulering van Tony Judd - te verkla-

ren? Vele radicale studenten, veelal komend uit een verzuilde, burger-

lijke traditie, verlangden naar een radicaal en compact antwoord op

alle grote vragen. Het marxisme is een heel groot idee, dat pretendeert

alles te kunnen verklaren, het geeft overzicht en samenhang en het

biedt een radicaal handelingsperspectief met de pretentie van een we-

tenschappelijke onderbouwing - objectieve partijdigheid als Leitmo-

tiv. Maatschappijkritische jonge radicalen lieten zich hierop aanspre-

ken, zeker in tijden waarin alles anders moest en bestaande ideologieën

hun legitimiteit verloren. Geert Mak, VU-student en SVB'er in de ja-

ren zestig, herinnert zich de jaren zestig en zeventig, ondanks of juist

dankzij de ontzuiling, als een tijdperk van grote, meeslepende verha-

len. Met het uit elkaar vallen van de zuilen in de jaren zestig gingen

mensen, jong maar ook oud, nadenken 'als gekken op zoek naar nieu-

we kaders', die dwars stonden op de zuilaire ideologische kaders. Mak

vindt het dan ook niet zo raar dat juist denkende mensen, waartoe hij

zichzelf nadrukkelijk rekent, 'verschrikkelijk kakelend en snaterend'

in het rond liepen, omdat 'al die hokken ineens waren opgetild'. Hij

vermoedt dat 'we de wereld zonder kaders nog te eng vonden'.34 Ieder-

een wilde beschikken over een omvattende ideologie, een totaalver-

haal. Het marxisme was bovendien, aldus de socioloog Wilterdink,

300

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen