Een handvol filosofen - pagina 100
Geschiedenis van de filosofiebeoefening aan de Vrije Universiteit in Amsterdam van 1880 tot 2012
96 II Nieuwe filosofische uitdagingen (i9i8-i<)4o)
dorpsonderwijzer zijn boek zo goed had begrepen en vragen had gesteld die de kern
van de problemen raakten *' Hij nodigde Janse uit voor een gesprek Veel bezoeken
over en weer volgden - het was slechts een uurtje fietsen van Oostkapelle naar Big-
gekerke. Er ontstond een vriendschap die decennia zou duren
D e twee jaar oudere Janse was een autodidact van hoog mveau, iemand met een
uitzonderlijke kennis van de geschiedenis van de filosofie, eigentijdse filosofische
stromingen en psychologische en pedagogische theorieën O o k iemand met een gro-
te kennis van de Bijbel en inzicht in Bijbelse verbanden Janse werd regelmatig uit-
genodigd als spreker op wetenschappelijke conferenties en zou na zijn d o o d in i960
meer dan tien boeken, verscheidene brochures en vijfhonderd tijdschriftartikelen
nalaten '*' Deze geleerde onderwijzer werd Vollenhovens gesprekspartner en zou de
ontwikkeling van zijn filosofisch denken mede beïnvloeden O o k tijdens Vollenho-
vens studieverlof van vijf maanden in Leipzig m 1920, waar hij psychologie studeer-
de bij prof F Kruger, correspondeerde hij met Janse over zijn vorderingen
K o r t na zijn terugkeer in Oostkapelle kreeg hij in 1921 een beroep van de Gere-
formeerde Kerk in D e n Haag, dat hij aanam Zijn pastorale werk in de hofstad eiste
veel tijd, maar hij bleef met zijn filosofische studie bezig, vaak tot diep in de nacht
Zijn zwager H e r m a n D o o y e w e e r d die o o k m D e n Haag w o o n d e en uitgebreid stu-
die maakte van historische en systematische problemen in de rechtsfilosofie, werd
zowel een geestverwante als een kritische gesprekspartner Beiden werden gedreven
d o o r de calvinistische levens- en wereldbeschouwing, en zij discussieerden over een
mogelijke uitwerking van deze religieuze visie m een calvinistische wijsbegeerte
Met een doctoraalexamen en promotie in de filosofie was VoUenhoven destijds in
zijn filosofische ontwikkeling Dooyeweerds meerdere. Dankzij zijn intensieve stu
die groeide D o o y e w e e r d echter uit tot een gelijkwaardige gesprekspartner van zijn
zwager *> O m d a t beiden een d r u k k e werkkring hadden, voerden zij h u n gesprekken
's avonds, vaak tot in de nachtelijke uren.
D e verphchtmgen van het predikantschap, aandacht voor zijn gezin met inmid-
dels twee kleine kinderen en nachtelijke studie met als gevolg een chronisch slaapte-
kort eisten h u n tol. Tijdens een kerkdienst m januari 1923 zakte VoUenhoven op de
preekstoel m elkaar Zijn toestand bleek ernstiger dan aanvankelijk werd gedacht
N a een verblijf van enkele maanden in de Amsterdamse Valenuskhniek en een lang-
zaam herstel, k o n hij pas in november van dat jaar zijn pastorale werk hervatten
Voor zijn studieverlof in Leipzig was VoUenhoven vooral bezig geweest met het du
alisme van lichaam en ziel, waar hij enerzijds niet los van kon komen en anderzijds
begon te beseffen dat het geen Bijbelse maar een Grieks-filosofische oorsprong had,
die in de middeleeuwse scholastiek een christelijke interpretatie had gekregen en in
de gereformeerde theologie doorwerking had gevonden Hij had Buytendijk bestu-
deerd, gecorrespondeerd met Pos en vele malen gesproken met Janse Ook na zijn
verhuizing naar Den Haag bleef het probleem van lichaam en ziel hem bezighouden
en langzaam rijpten zijn gedachten
83 Zie Stellingwerff, VoUenhoven, p 39 Ook Van der Walt, Antheums Janse van Biggekerke, p 11
84 Bibliografie van Janse, zie Van der Walt,/l«£Ae««!j7««se, pp 13 15 O o k W Janse, Antheums Janse pp
285 288
85 Zie Stellingwerff, VoUenhoven, pp 51 57 O o k Wolters, The Intellectual Milieu, pp 15 16 O o k Tol,
Phdosophy m the Making, pp 270 275
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's
![Een handvol filosofen - pagina 100](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/publicaties-vu-geschiedenis/een-handvol-filosofen/2013/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's