Een handvol filosofen - pagina 100

96 II Nieuwe filosofische uitdagingen (i9i8-i<)4o)

dorpsonderwijzer zijn boek zo goed had begrepen en vragen had gesteld die de kern

van de problemen raakten *' Hij nodigde Janse uit voor een gesprek Veel bezoeken

over en weer volgden - het was slechts een uurtje fietsen van Oostkapelle naar Big-

gekerke. Er ontstond een vriendschap die decennia zou duren

D e twee jaar oudere Janse was een autodidact van hoog mveau, iemand met een

uitzonderlijke kennis van de geschiedenis van de filosofie, eigentijdse filosofische

stromingen en psychologische en pedagogische theorieën O o k iemand met een gro-

te kennis van de Bijbel en inzicht in Bijbelse verbanden Janse werd regelmatig uit-

genodigd als spreker op wetenschappelijke conferenties en zou na zijn d o o d in i960

meer dan tien boeken, verscheidene brochures en vijfhonderd tijdschriftartikelen

nalaten '*' Deze geleerde onderwijzer werd Vollenhovens gesprekspartner en zou de

ontwikkeling van zijn filosofisch denken mede beïnvloeden O o k tijdens Vollenho-

vens studieverlof van vijf maanden in Leipzig m 1920, waar hij psychologie studeer-

de bij prof F Kruger, correspondeerde hij met Janse over zijn vorderingen

K o r t na zijn terugkeer in Oostkapelle kreeg hij in 1921 een beroep van de Gere-

formeerde Kerk in D e n Haag, dat hij aanam Zijn pastorale werk in de hofstad eiste

veel tijd, maar hij bleef met zijn filosofische studie bezig, vaak tot diep in de nacht

Zijn zwager H e r m a n D o o y e w e e r d die o o k m D e n Haag w o o n d e en uitgebreid stu-

die maakte van historische en systematische problemen in de rechtsfilosofie, werd

zowel een geestverwante als een kritische gesprekspartner Beiden werden gedreven

d o o r de calvinistische levens- en wereldbeschouwing, en zij discussieerden over een

mogelijke uitwerking van deze religieuze visie m een calvinistische wijsbegeerte

Met een doctoraalexamen en promotie in de filosofie was VoUenhoven destijds in

zijn filosofische ontwikkeling Dooyeweerds meerdere. Dankzij zijn intensieve stu

die groeide D o o y e w e e r d echter uit tot een gelijkwaardige gesprekspartner van zijn

zwager *> O m d a t beiden een d r u k k e werkkring hadden, voerden zij h u n gesprekken

's avonds, vaak tot in de nachtelijke uren.

D e verphchtmgen van het predikantschap, aandacht voor zijn gezin met inmid-

dels twee kleine kinderen en nachtelijke studie met als gevolg een chronisch slaapte-

kort eisten h u n tol. Tijdens een kerkdienst m januari 1923 zakte VoUenhoven op de

preekstoel m elkaar Zijn toestand bleek ernstiger dan aanvankelijk werd gedacht

N a een verblijf van enkele maanden in de Amsterdamse Valenuskhniek en een lang-

zaam herstel, k o n hij pas in november van dat jaar zijn pastorale werk hervatten

Voor zijn studieverlof in Leipzig was VoUenhoven vooral bezig geweest met het du

alisme van lichaam en ziel, waar hij enerzijds niet los van kon komen en anderzijds

begon te beseffen dat het geen Bijbelse maar een Grieks-filosofische oorsprong had,

die in de middeleeuwse scholastiek een christelijke interpretatie had gekregen en in

de gereformeerde theologie doorwerking had gevonden Hij had Buytendijk bestu-

deerd, gecorrespondeerd met Pos en vele malen gesproken met Janse Ook na zijn

verhuizing naar Den Haag bleef het probleem van lichaam en ziel hem bezighouden

en langzaam rijpten zijn gedachten

83 Zie Stellingwerff, VoUenhoven, p 39 Ook Van der Walt, Antheums Janse van Biggekerke, p 11

84 Bibliografie van Janse, zie Van der Walt,/l«£Ae««!j7««se, pp 13 15 O o k W Janse, Antheums Janse pp

285 288

85 Zie Stellingwerff, VoUenhoven, pp 51 57 O o k Wolters, The Intellectual Milieu, pp 15 16 O o k Tol,

Phdosophy m the Making, pp 270 275

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen