Een handvol filosofen - pagina 255

I A.W. Begemann: filosoof van de oudheid ad interim 251

C F I L O S O F E N VAN D E H I S T O R I S C H E VAKKEN

I A.W. Begemann: filosoof van de oudheid ad interim

Had Vollenhoven de filosofie van de oudheid bijna veertig jaar gedoceerd, zijn op-

volger Begemann zou dit onderwijs slechts acht jaar geven. Bij zijn benoeming in

1963 tot buitengewoon hoogleraar in de Faculteit der Letteren - een jaar later werd

hij ook lid van de Centrale Interfaculteit - was Begemann de zestig al voorbij en hij

stierf in 1971 ten gevolge van een ernstige ziekte, kort voor zijn emeritaat. Hij was

destijds volgens de hoogleraren van de letterenfaculteit de enige kandidaat die in

aanmerking kwam om Vollenhoven op te volgen voor de filosofie van oudheid. Be-

gemann was gepromoveerd op 'een formidabel proefschrift' over Plato's Lysis, zoals

A.P. Bos het typeerde en vervolgens opmerkte: 'Dat is een heel klein geschriftje van

tien bladzijden Grieks en daar had hij een proefschrift van 600 bladzijden over ge-

schreven'.' Behalve dit proefschrift had Begemann slechts één wetenschappelijk ar-

tikel, twee recensies en enkele niet-gepubliceerde voordrachten op zijn naam staan.

Toch had in de vergaderingen van de letterenfaculteit en de senaat geen van de hoog-

leraren tegen zijn benoeming bezwaar gemaakt. Zij hadden zich gerealiseerd dat het

een benoeming ad interim zou zijn.

Albertus Willem Begemann, op 7 oktober 1902 in Amsterdam geboren, groeide

op in Ermelo waar zijn vader een bakkerij had. Omdat het Christelijk Lyceum in

Harderwijk betrekkelijk dichtbij was, viel de keus op deze school, waar hij in 1925

slaagde voor het eindexamen gymnasium-alfa. Vervolgens begon hij met zijn studie

klassieke talen aan de Vrije Universiteit, waar hij de colleges klassieke filologie van

Pos en R.H. Woltjer en de filosofiecolleges van Vollenhoven volgde. In 1933 deed

hij zijn doctoraalexamen met Grieks als hoofdvak en oude geschiedenis en Latijn

als bijvakken.

Na zijn doctoraal las hij een bericht over een vacature voor een docent klassieke

talen op het Christelijk Lyceum in Bandoeng. Het opdoen van nieuwe ervaringen

en de zucht naar avontuur brachten hem en zijn echtgenote ertoe - hij was in 1931

getrouwd met Albertha Johanna Hindriks - om te solliciteren. Hij had geluk en na-

dat de benoeming rond was, vertrokken de Begemanns naar Nederlands-Indië en

vestigden zich in Bandoeng. Vlak voor de tweede wereldoorlog, in 1939, kregen zij

verlof voor een lange vakantie in Nederland. Omdat in 1940 en 1941 terugkeer naar

Indië onmogelijk bleek, was hij tijdelijk leraar geworden op middelbare scholen in

Baarn en Zwolle. In de loop van de oorlog werd het Begemann en zijn vrouw dui-

delijk dat terugkeer naar Indië waarschijnlijk voorgoed van de baan was. Zij beslo-

ten om in Nederland te blijven en gingen wonen in Alphen aan den Rijn, waar hij le-

raar en conrector werd van de gymnasiumafdeling van een nieuw christelijk lyceum.

Hoewel Begemann in 1944 niet de kant had gekozen van de vrijgemaakten, die

zich hadden afgesplitst van de Gereformeerde Kerken, maakte hij deze keus in 1952

alsnog. Sinds 1944 had hij zich gerekend tot de bezwaarden in de Gereformeerde

Kerken en had hij gehoopt op een herstel van de kerkelijke eenheid tussen de ge-

reformeerden en de vrijgemaakten. Na verloop van jaren werd hem duidelijk dat

I 'Een interview met prof.dr. A.P. Bos' (door R. van der Wal, B. Cusveller en E. Eskens), in 't Kladschrift,

(1989/1990), 2, p. 46.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen