Een handvol filosofen - pagina 15

Inleiding

Tot de jaren zestig van de twintigste eeuw kon men het aantal filosofen per generatie

aan de Vrije Universiteit op de vingers van één hand tellen. In de volgende decennia

heeft men er enkele handen voor nodig, maar hun aantal is relatief klein gebleven. In

elke periode van de geschiedenis van de universiteit gaat het bij wijze van spreken

slechts om een handvol filosofen. Over hen gaat dit boek - zij die aan de Vrije Uni-

versiteit sinds haar oprichting in 1880 onderwijs gaven en in hun publicaties bepaal-

de filosofische ideeën en theorieën uitwerkten. Het bevat als zodanig een verhaal

over de geschiedenis van de filosofiebeoefening aan de Vrije Universiteit, dat geba-

seerd is op hun werken en andere documenten die in bibliotheken en archieven zijn

opgeborgen - boeken, collegeverslagen, brieven, notulen en persoonlijke aanteke-

ningen. Het zijn de stille getuigenissen waarop de geschiedschrijver is aangewezen.

Met deze getuigenissen ben ik in de rol van geschiedschrijver aan de slag gegaan -

selecterend, ordenend en interpreterend. Aan mijn werk zit derhalve onmiskenbaar

een subjectieve kant, zonder dat deze subjectiviteit vrijblijvendheid impliceert. Ik

heb me rekenschap gegeven van mijn werk dat niet slechts bestaat uit het weergeven

van feiten en gebeurtenissen in het verleden, maar dat ook vraagt naar argumenten

omtrent mijn visie op de aard, de samenhang en het zinvol verband van die feiten en

gebeurtenissen.

Maar er is meer. Studie van de geschiedenis neemt de schrijver en de lezer mee in

de gebeurtenissen die door de getuigen uit het verleden zijn beschreven. Het gaat

niet alleen om de historische beschrijving van wat er gebeurde en hoe het gebeurde,

maar ook om de vraag: wie waren zij die het gebeurde ondergingen of meebepaal-

den? Deze vraag bepaalt ons bij het verband tussen de 'kleine' geschiedenis van indi-

viduele mensen en de 'grote' geschiedenis van nationale en internationale ontwikke-

lingen. Het 'grote' historische gebeuren heeft zijn keerzijde in de geschiedbeleving

van hen die dat gebeuren meemaakten en meebeleefden. Bouman omschrijft ge-

schiedbeleving 'als het hele complex van gevoelens, dat meespeelt in onze historisch

bepaalde plaatsbepaling als een zijn-in-de-wereld'.' Om het inzicht te verdiepen in

wat er in het verleden is gebeurd, moeten we omkijken naar de 'kleine' geschiedenis

van hen die er hun eigen interpretaties van gaven en die hun individuele geschied-

beleving tot uitdrukking brachten. Ook zij gaven zich rekenschap van het verleden

en van hun plaatsbepaling in hun eigen tijd. Die geschiedbeleving is een existentiële

component van het historisch gebeuren, die ook een sociale kant heeft. Dan gaat het

I Bouman, In de han der geschiedenis^ p. 77.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen