Een handvol filosofen - pagina 23

2 W. Hovy: belangrijkste stichter van de Vrije Universiteit 19

Amsterdam, en enkele andere kapitaalkrachtige geestverwanten om zijn voorbeeld

te volgen. H o n d e r d d u i z e n d gulden moest bijeen te brengen zijn.' Later zou H o v y

bovendien de toezegging doen o m jaarlijks tweehonderdvijftig gulden per leerstoel

te doneren."

H o v y was dus niet alleen de belangrijkste initiatiefnemer tot het stichten van de

Vrije Universiteit, o o k maakte hij de stichting financieel mogelijk. Hij zou echter

geen gelegenheid aangrijpen om die eer naar zich toe te halen."

Tijdens de vergaderingen had H o v y een bescheiden plaats ingenomen. Zoals

meestal luisterde hij naar anderen en vestigde nooit de aandacht op zichzelf of op

zijn werk. Een man met een vriendelijk gezicht, eenvoudig-gedistingeerd gekleed,

in de omgang v o o r k o m e n d maar ook enigszins gereserveerd, naar zijn aard een ge-

voelsmens, een beetje verlegen en soms zwaarmoedig - een man van deftige een-

voud. Als tijdens een vergadering felle debatten waren gevoerd, had hij de volgende

dag vaak hoofdpijn die hem het werken onmogelijk maakte.'^

Willem Hovy kwam uit een familie van Amsterdamse kooplieden die in de achttien-

de eeuw met de handel op Rusland en met bankzaken zeer vermogend waren gewor-

den. Gebrek aan zakelijk inzicht en tegenslagen vanwege een economische recessie

aan het eind van de achttiende en in het begin van negentiende eeuw hadden de fami-

lie in financiële problemen gebracht. Willems vader had geprobeerd het familiebe-

drijf nieuw leven in te blazen, maar de neergang was niet meer te stuiten geweest en in

1837 was de firma H. Hovy en Zoon geliquideerd. Zijn ouders waren naar Beverwijk

verhuisd, waar zijn vader griffier kon worden bij het kantongerecht. Daar was Wil-

lem, hun achtste kind, op 17 juli 1840 geboren.

Zijn moeder, Elisabeth van Vollenhoven, was een telg van een Rotterdamse koop-

mansfamilie die een groot vermogen had verworven, dat zij in tijden van economi-

sche neergang had weten te behouden. Een van haar voorouders had nieuwe moge-

lijkheden in Amsterdam gezien, waar hij in 1791 de bierbrouwerij en azijnmakerij

De Gekroonde Valk had gekocht, een bedrijf dat dateerde uit 1632. De Gekroonde

Valk zou tot in de twintigste eeuw een familiebedrijf blijven.

Na de pensionering van zijn vader was het gezin in 1856 naar Zeist verhuisd, waar

Willem in aanraking kwam met de geloofsgemeenschap van de hernhutters, mensen

met een eenvoudige vroomheid en een praktische levensinstelling. Hij voelde zich

geraakt door hun ongekunstelde levensstijl. De inspiratie die hij bij hen vond, ver-

sterkt door zijn huwelijk in 1866 met Pauline Nolthenius die op een school van de

hernhutters had gezeten, zou op beslissende momenten in zijn leven richtinggevend

zijn.

Het ouderlijk huis in Zeist was nog een paar jaar zijn thuisbasis gebleven. Van

daaruit had hij de Technische School in Utrecht bezocht en vervolgens in verschil-

lende brouwerijen gewerkt, een praktijkervaring die hem later goed van pas zou ko-

men. Als achttienjarige was hij in het familiebedrijf De Gekroonde Valk opgenomen,

waar hij blijk gaf te beschikken over organisatietalent en financieel inzicht. Opge-

10 Zie Smid,'Uit het leven van Theodoras Sanders', pp. 135, 140-141.

11 In het archief F.L. Rutgers, doos I, omslag i, bevindt zich een ledenlijst (niet gedateerd, waarschijnlijk uit

1880) van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag met vermelding van de schen-

kingen en jaarlijkse toezeggingen. Achter de naam van Hovy staat een schenking van 25000 gulden vermeld en

een jaarlijkse toezegging van 250 gulden met de aantekening 'p. Katheder'.

12 Van Deursen, Een hoeksteen^ pp. 22-25. O o k Stellingwerff, Kuyper en de Vrije Universiteit, pp. 92-93.

13 Zie Van der Woude, 'Willem Hovy', pp. 135-136. O o k Smid, 'Willem Hovy', p. 242.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen