Omstreden normalisering - pagina 31

Radicale studentenbewegingen zijn, net zoals andere emancipatiebe-

wegingen, vaak druk in de weer met ideologische geschriften. Radica-

le studentenbewegingen zijn wellicht extra bevattelijk voor het ideo-

logische discours. Als student en intellectueel in de dop zitten ze in

hun formatieve periode en zijn ze op zoek naar allerlei verklarende en

zingevende verhalen. Bovendien zijn ze verbonden aan universiteiten

die deze zaken als belangrijke feature hebben: het zijn van instituten

die ook ideologieën wetenschappelijk proberen te funderen.

Een van de eerste klassieke teksten die ik onder ogen kreeg was De

Duitse Ideologie wan Karl Marx en Friedrich Engels. In vertaling uitgege-

ven door Uitgeverij SUN, vertaald door het illustere Nijmeegse duo

Boekraad en Hoeks. Ik herinner me dat ik het een rare titel vond. Hoezo

Duitse Ideologie, waarom niet Franse Ideologie, Nederlandse Ideologie

of nog beter: studentenideologie.Toch moet de eerste zin meteen raak

zijn geweest, mij hebben aangesproken.'De mensen hebben tot nu toe

steeds verkeerde voorstellingen over zichzelfgemaakt, over wat zij zijn

of moeten zijn.'^' Enige alinea's verder presenteren Marx en Engels hun

eigen visie op de ideologische kwestie, op een leerstellige manier.'De

vooronderstellingen waarmee wij beginnen,zijn niet willekeurig, geen

dogma's, maar werkelijke vooronderstellingen, waarvan men slechts in

de verbeelding kan abstraheren. Het zijn de werkelijke individuen, hun

handelen en de materiële voorwaarden waaronderzij leven, zowel die

welke zij aantreffen, als die welke zij door hun eigen handelen tot stand

brengen. Deze vooronderstellingen zijn duszuiver empirisch te consta-

teren.' Dat sprak aan. De essentie was dat ideeën, voorstellingen en be-

wustzijn van mensen op nader te bepalen wijze vervlochten zijn met

hun onderlinge materiële betrekkingen. Als mensen zijn we weliswaar

producenten van voorstellingen, van ideeën, maar wel geconditio-

neerd, gedetermineerd door de ontwikkeling van de'productiekrach-

ten en het daaraan beantwoordende maatschappelijk verkeer tot in

zijn verste vertakkingen.' Ik vond het raadselachtige, maar boeiende

teksten. Temeer omdat het eerste hoofdstuk de beloftevolle titel 'Een

wetenschappelijke ontdekking' had meegekregen. Ideologie was niet

zomaar een gedachte, het kon wetenschappelijk worden onderzocht

en nog spannender, de belofte leek te worden gedaan dat een goede

ideologie ook wetenschappelijk kon worden onderbouwd, misschien

zelfs wel wetenschap was. Wat was er krachtiger dan een wetenschap-

pelijk onderbouwde ideologie die richting gaf aan onze politieke stra-

tegie, aan onze praktijken als politieke vakbond van studenten. Marx en

Engels gaven hiervoor aanwijzingen met wat zij noemden een materia-

29

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen