Een handvol filosofen - pagina 213
Geschiedenis van de filosofiebeoefening aan de Vrije Universiteit in Amsterdam van 1880 tot 2012
1 H. van Riessen: een geharnast filosoof 209
was in overleg met Van Riessen tot stand gekomen. Hij wilde met 'brede systema-
tische filosofie' aangeven dat hij geen willekeurige systematisch-filosofische onder-
scheidingen hanteerde, maar een filosofie beoefende die zich in haar systematiek
oriënteerde op de wetskringen en andere basisonderscheidingen van de calvinisti-
sche wijsbegeerte.
Zijn doctoraalcolleges systematische filosofie hadden een fundamenteel karakter.
Hij behandelde de calvinistische filosofie aan de hand van thema's als wetenschap
en het universele, structuur en wet, zin en wet, duurzaamheid en verscheidenheid,
en wetenschap en taal. Met name voor het laatstgenoemde thema groeide in de loop
van de jaren zeventig zijn belangstelling, zoals ook bleek in zijn afscheidsrede in
1981.'^ In zijn behandeling van deze thema's betrok hij inzichten van grote filoso-
fen, maar was hij vooral herkenbaar als een kritische leerling van Vollenhoven en
Dooyeweerd.5*
O n d e r studenten van andere faculteiten bestond wel enige belangstelling voor
Van Riessens colleges cultuurfilosofie en systematische filosofie, maar h u n aantal
was per jaar op de vingers van een hand te tellen. D e eerstejaars wiskunde, natuur-
wetenschappen en geneeskunde hadden Van Riessen leren kennen als docent voor
de colleges wijsgerige vorming op maandagochtend. Als zij bij deze colleges aanwe-
zig waren geweest en zich niet met schaken of krantlezen hadden beziggehouden,
hadden zij dictaten gemaakt die vervolgens ijverig werden gekopieerd. O n d a n k s de
weinigen die wel in de gedoceerde stof geïnteresseerd waren, k o n d e n zijn colleges
wijsgerige vorming de meeste studenten niet boeien.
In de vroege z o m e r van 1968 had Van Riessen als gastdocent colleges gegeven aan
verscheidene Zuid-Afrikaanse universiteiten en o o k familieleden bezocht die daar
w o o n d e n . Hij had de geschiedenis van dat land bestudeerd en in juli 1968 vier ar-
tikelen in De Rotterdammer gepubliceerd, waarin hij de apartheidspolitiek verde-
digde. H o e w e l hij reserves had ten aanzien van de 'kleine apartheid', haalde hij zich
met zijn verdediging de kritiek van velen op de hals, o o k van eerstejaars die zijn
colleges wijsgerige vorming volgden en die zich lieten inspireren door de neomar-
xistisch georiënteerde fractie van de Studenten V a k b o n d in de Studentenraad Vrije
Universiteit.
Deze revolutionaire studenten beraamden een plan om Van Riessen tijdens een colle-
ge kritische vragen te stellen over Zuid-Afrika, en zij hadden hun actie goed voorbe-
reid. Tijdens een college zouden zij zich verspreid in de zaal opstellen en vanuit die
posities met de docent in discussie gaan. Op deze manier wilden zij hem de indruk ge-
ven dat vrijwel de hele zaal tegen hem in opstand kwam, als hij niet tot een discussie
bereid was. Op een maandagochtend medio oktober 1968 gingen de aanvoerders van
de studenten tijdens Van Riessens college volgens hun strategie te werk. Met succes
werd de orde van het college verstoord en een discussie met hem over de apartheids-
politiek afgedwongen. De situatie in de collegezaal had voor hem dermate bedreigend
geleken, dat de politie was gealarmeerd om hem bij het verlaten van het gebouw (De
Lairessestraat 174) eventueel te beschermen. Dit was niet nodig geweest, maar de ge-
beurtenissen hadden Van Riessen zo aangegrepen dat hij daarna 'met onrust, onzeker-
37 Van Riessen, Hoe is wetenschap mogelijkf
38 Schetsen van veel colleges van Van Riessen zijn bewaard gebleven, in archief Van Riessen.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's
![Een handvol filosofen - pagina 213](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/publicaties-vu-geschiedenis/een-handvol-filosofen/2013/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's