Een handvol filosofen - pagina 158

154 IV Consolidatie en kritiek (194^-1964)

In Kandy ontving Zuidema een brief van VoUenhoven die hem schreef om bij terug

keer in Nederland zo gauw mogelijk met hem contact op te nemen en voorlopig geen

verplichtingen aan te gaan Zuidema zal vermoed hebben dat VoUenhoven hem wdde

voordragen voor een hoogleraarsbenoeming aan de Vrije Universiteit, maar hij zat er

met op te wachten Hij had zijn hart verpand aan Indie en schreef terug dat hij een be-

noeming kon krijgen aan een op te richten Theologische Hogeschool in Batavia

In juni 1946 kwam Zuidema per schip terug in Nederland en nam spoedig contact

op met VoUenhoven Zijn vermoeden bleek juist VoUenhoven had op korte termijn

verlichting van zijn werk nodig, er moest een tweede hoogleraar filosofie bijkomen

Zijn collega's en de curatoren waren het met hem eens, maar het college van directeu

ren had laten weten dat de financiële middelen van de universiteit m het eerste jaar na

de oorlog absoluut ontoereikend waren VoUenhoven liet het onderwerp niet los Hij

hoopte dat na verloop van enige tijd een deeltijdse benoeming voor Zuidema moge-

lijk zou zijn

Intussen was Zuidema hulppredikant in Leeuwarden geworden Het pastorale

werk beviel hem goed en het werd door zijn gemeente gewaardeerd Dat hij volle

kerken trok, werd al gauw ook buiten Leeuwarden bekend Hij werd gevraagd om

predikant in Amsterdam-Zuid te worden Hij was geneigd om ja te zeggen, maar hij

wist dat VoUenhoven bezig was om hem aan de Vrije Universiteit benoemd te krij

gen HIJ aarzelde en schreef aan VoUenhoven 'Nog steeds zou ik wat graag willen,

dat ik geen professoraat hoefde te aanvaarden, en predikant kon blijven En dan trekt

A'dam-Zuid mij wel heel sterk' "

Liever dan naar Amsterdam zou hij terug willen naar Indie, maar die kans was ver

keken In 1946 had hij een brochure De Indische kwestie gepubliceerd, waarin hij

had geschreven dat 'Indie ons door Gods leiding tot onzen naaste is geworden' '* De

Nederlandse overheid behoorde haar verantwoordelijkheid voor die naaste met te

ontlopen noch te laten ontnemen De nationahstische bewegingen die streefden naar

een onafhankelijk Indonesië had hij revolutionair genoemd Dat van de kant van de

zending die revolutionaire acties werden gesteund, noemde hij gezagsondermij-

nend " Hoewel hij de arrogante koloniale houding van Nederlanders scherp afkeur-

de, stond voor hem als een paal boven water dat het Nederlandse gezag m Indie ge-

handhaafd moest blijven, eventueel met militaire middelen De Nederlandse

Zendingsraad had hem vervolgens in januari 1947 laten weten dat zijn politieke posi

tiebepalmg een benoeming tot docent in Batavia onmogelijk maakte ^

VoUenhoven was op twee fronten bezig om voor Zuidema een benoeming tot h o o g -

leraar te realiseren, aan de universiteit in Utrecht en aan de Vrije Universiteit Zuide-

ma wist hoeveel VoUenhoven voor hem deed. Hij had groot respect voor zijn leer-

meester en wilde hem met teleurstellen Al zag hij tegen een hoogleraarschap op, hij

besefte o o k dat het aantrekkelijke kanten had, al was het maar dat hij meer tijd zou

krijgen om zich aan de studie te wijden. Geleidelijk was zijn belangstelling voor het

hoogleraarschap dan o o k gegroeid en in het voorjaar van 1947 deed hij aan Vollen-

57 Geciteerd uit Stellingwerff, Vo//e?7/ïOi;en, p 187

58 Zuidema, De Indische kwestie, p 6

59 Zuidema, De Indische kwestie, pp 48 49

60 Stellingwerff, De Vrije Universiteit na Kuyper, p 378 Artikelen van Zuidema over de zending in Indonesië,

in latere jaren gepubliceerd, werden door zijn collega W F de Gaay Fortman beschouwd als 'reactionaire epis

tels' Xie ^sk. Een soeverein leven, pp 126 127 O o k H S m i t , ' S U Zuidema en de dekolonisatie', in Harinck,

Het maatschappelijk engagement van christelijke filosofen, pp 19 27

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen