Een handvol filosofen - pagina 219

J CA. van Peursen: filosoof van de communicatie ii5

Andere wetenschappelijk medewerkers die aan de voormalige leerstoel van Van

Riessen verbonden waren, drs. S. Strijbos en drs. O.K. Zijlstra, voelden zich aanvan-

kelijk 'dakloos', maar zij zouden bij andere vakgroepen onderdak krijgen.

Hoewel Van der Hoeven en Klapwijk de systematische filosofie aan hun leerop-

dracht toegevoegd hadden gekregen, zag het faculteitsbestuur voldoende redenen

om bijzondere aandacht te vragen voor de filosofie van Dooyeweerd. Op voorstel

van het bestuur besloot de Stichting Het Vrije Universiteitsfonds in 1987 tot het in-

stellen van de bijzondere Dooyeweerdleerstoel. Met de benoeming van Geertsema

op deze leerstoel zou een deel van het werk van Van Riessen worden voortgezet.

3 C A . van Peursen: filosoof van de communicatie

De bezwaren van VoUenhoven, Smit en Zuidema tegen zijn benoeming en de dis-

cussies die naar aanleiding daarvan in de letterenfaculteit en in de senaat waren ge-

voerd, moeten voor Van Peursen een pijnlijke ervaring zijn geweest. Hij was in de

Nederlandse academische wereld een gerespecteerd filosoof.''' Hij stond erom be-

kend dat hij in filosofische discussies met collega's en studenten levensbeschouwe-

lijke onderwerpen niet uit de weg ging, soms expliciet aan de orde stelde en voor zijn

christelijke overtuiging uitkwam. Het gedoe rond zijn benoeming aan de Vrije Uni-

versiteit heeft hem echter niet gebracht tot een rancuneuze of afkerige houding te-

genover bepaalde collega's. Hij stond er boven, waarschijnlijk mede omdat hij zich

gesteund wist door de overgrote meerderheid van de hoogleraren aan de Vrije Uni-

versiteit. In elk geval is hij nooit op die kwestie teruggekomen. Zelfs met een collega

als de psycholoog Sanders, met wie hij persoonlijk bevriend was, heeft hij er nooit

over gesproken.'*

Cornelis Anthonie van Peursen, op 8 juli 1920 geboren in het oude centrum van

Rotterdam, was de zoon van een verzekeraar van scheepsladingen. In 1929 verhuisde

het gezin naar Scheveningen, waar Cornelis, die Kees genoemd werd, een paar jaar

later naar het Christelijk Gymnasium Sorghvliet ging. Na het eindexamen gymnasi-

um-alfa vertrok hij in 1938 naar Leiden om filosofie en rechten te studeren. Tijdens de

tweede wereldoorlog, toen de Leidse universiteit was gesloten, zette hij zijn rechten-

studie voort aan de Vrije Universiteit en deed daar kort na de bevrijding zijn docto-

raalexamen. In hetzelfde jaar slaagde hij in Leiden voor het doctoraalexamen filosofie.

Tijdens zijn filosofiestudie werd hij geboeid door zijn leermeester prof.dr. A.J. de

Sopper, die altijd een kantiaan was geweest, maar juist in die tijd een ommezwaai

maakte in de richting van het existentialisme. Die wending van het Bewusstsein

überhaupt van Kant naar het persoonlijke ik dat achter dat algemene bewustzijn

staat, fascineerde Van Peursen dermate dat hij het existentialisme koos als onder-

werp van zijn proefschrift. Na een studie van enkele maanden in Cambridge en Leu-

ven, promoveerde hij in 1948 in Leiden op het proefschrift Riskante filosofie. Een

karakteristiek van het hedendaagse existentiële denken. Vervolgens bestudeerde

57 Voor zijn benoeming aan de Vrije Universiteit had hij (na zijn dissertatie Riskante filosofie, 1948) gepu-

bhceerd: Michel de Montaigne. Het reizen als wijsgerige houding (1953), Cultuur en christelijk geloof (Ï^^^),

Lichaam-ziel-geest (1956) en Filosofische oriëntatie (1958) en verscheidene artikelen in Nederlandstalige en in-

ternationale tijdschriften.

58 Informatie verkregen in een gesprek met Sanders (Den Haag, 10 juli 2006).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen