Een handvol filosofen - pagina 251

J E H van Olst initiator van Wijsbegeerte en Spiritualiteit 247

herleid kunnen worden' '' Zo wordt het centrale zenuwstelsel opg evat als een sy­

steem met emergente eigenschappen, dat wil zeggen dat bijvoorbeeld mentale proces­

sen kunnen worden beschouwd als specifieke eig enschappen van een complex neu­

raal systeem Het bestaan van deze eigensoortige mentale processen kan dus worden

erkend, zonder dat zij aparte entiteiten zijn De hypothese dat mentale processen g e­

beurtenissen zijn in het centrale zenuwstelsel, leidde volgens hem verder tot de hypo­

these dat psychosomatische relaties zijn op te vatten als interacties tussen verschillen­

de subsystemen van de hersenen onderling en andere onderdelen van het organisme ''t'

Nadat hij nog enkele neurofysiologische onderscheiding en had verduidelijkt, g ing

hij over tot een bespreking van de implicaties ervan voor de wijsgerige antropolog ie

van Dooyeweerd Hoewel hij later afstand van Dooyeweerds filosofie zou nemen en

zijn lidmaatschap van de Vereniging voor Reformatorische Wijsbeg eerte zou beëin­

digen, was hij destijds g eboeid door Dooyeweerds antropolog ie Van Olst besteedde

vooral aandacht aan Dooyeweerds idee dat het menselijk lichaam dat, opg ebouwd

uit een aantal onderling verbonden structuren, g ekwalificeerd wordt door een act­

structuur, acten (het kennen, verbeelden en willen) spelen zich dus af in het menselijk

lichaam Deze act structuur is gefundeerd op een animale (psychische) structuur, die

op haar beurt is g efundeerd in een veg etatieve (biotische) structuur en deze in een

materiele (fysische en chemische) structuur, een lag ere structuur wordt opg enomen

in een hogere, die medebepalend is voor het functioneren van die lagere structuur ''t'

Hoewel in het licht van moderne neurofysiolog ische g eg evens enkele correcties

van Dooyeweerds antropolog ie nodig waren, achtte Van Olst een verdere uitbouw

van deze antropolog ie mog elijk Hij wilde duidelijk maken dat Dooyeweerds wijs

gerige antropolog ie een kader bood waarin de resultaten en inzichten van de neuro­

fysiologie, psychofysiolog ie en neuropsycholog ie g eïnteg reerd konden worden 't'

Belangrijker echter dan deze integratie was dat Dooyeweerd in zijn wijsgerige antro­

pologie de lichamelijkheid van de mens ten volle had erkend en had g eplaatst in het

perspectief van een culturele ontsluiting De vorming van de act­structuur en de

daarmee g epaardg aande ontsluiting van de psychische functie (met name van g evoe­

lens en emoties) waren normatieve processen binnen een bepaalde culturele context

In dit verband sprak Van Olst tenslotte over de betekenis van de wijsgerige antropo­

logie voor het dagelijks leven en voegde er meteen aan toe dat de vraag naar de mens

uiteindelijk met door de wetenschap, maar door de mens zelf in zijn culturele context

moet worden beantwoord

De rede van Van Olst bevatte impliciet een onderzoeksprog ramma, waarin velerlei

wederzijdse relaties tussen resultaten van psycholog isch onderzoek en wijsg eng ­

antropologische inzichten vruchtbaar konden worden g emaakt De eerste problemen

omtrent de uitwerking van zijn onderzoeksprog ramma kondig den zich echter al aan

Als psycholoog met een filosofische scholing had Van Olst een brede belang stelhng

die de g renzen van zijn vakg ebied oversteeg In 1974 was hij lid van de universitaire

werkgroep Doelstelling g eworden en lid van het dag elijks bestuur van het Bezin­

ningscentrum O o k was hij lid g eweest van verscheidene universitaire commissies.

Hij was een man die mensen voor zich innam, samenbindend werkte en door zijn

optreden in de universiteit aanzien en vertrouwen g enoot Hij was dan ook de man

140 Van Ohz, Lichamelijkheid als probleem, p 7

141 VinOht, Lichamelijkheid als probleem, p 7

142 Van Oht, Lichamelijkheid als probleem, p 10

143 Van Olst, Lichamelijkheid als probleem, pp 10 11, ré

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen