Een handvol filosofen - pagina 140

136 III Filosofische twisten in oorlogstijd (1^40-1^4^)

Vollenhoven heeft het vanaf 1943 zwaarder te verduren gehad dan Dooyeweerd.

Weliswaar was Dooyeweerd actief betrokken bij de plannen van het CNV over een

nieuwe sociaal-economische orde en bij conflicten in de Gereformeerde Kerken,

maar Vollenhoven moest de spanningen die hij te verwerken kreeg in 1944 met zijn

gezondheid bekopen. De conflicten tussen de generale synode en Schilder grepen

hem aan, maar de gevangenschap van zijn zoon Dirk, eerst in Vught en later in Da-

chau, was voor hem, zijn vrouw en hun gezin bijna te zwaar om te dragen.

Zowel Vollenhoven als Dooyeweerd beschouwde maatschappelijke en kerkelij-

ke betrokkenheid niet als een kwestie van vrijetijdsbesteding. Deze betrokkenheid

kwam voort uit hun besef dat zij als wetenschappers ook een maatschappelijke en

kerkelijke verantwoordelijkheid hadden. De zin van hun werk zagen zij niet alleen

binnen, maar ook buiten de universiteit. Zij waren zich ervan bewust dat de Vrije

Universiteit was voortgekomen uit het gereformeerde volksdeel en dat zij als hoog-

leraren van deze universiteit ook ten dienste van deze achterban een verantwoorde-

lijkheid hadden. Deze verantwoordelijkheid kwam niet alleen tijdens de oorlog tot

uitdrukking. Dooyeweerd had in Den Haag een politiek verantwoordelijke func-

tie gehad bij de Dr. Abraham Kuyperstichting en in Amsterdam was hij sinds 1928

voorzitter van de Protestants Christelijke Reclasseringsvereniging en sinds 1938

voorzitter van het bestuur van het Julianaziekenhuis. Vollenhoven had zich maat-

schappelijk minder geprofileerd. Hij had in de jaren twintig en dertig zijn kracht

gezocht in het stimuleren van afgestudeerden om voort te gaan met de studie van

de calvinistische wetenschap. In de oorlog was hij voorzitter geworden van de Al-

gemeene Nederlandsche Vereeniging voor Wijsbegeerte. Tijdens de oorlog had hij

zich intensief bezig gehouden met de conflicten in de Gereformeerde Kerken. Te

midden van partijschappen had hij geprobeerd om een matigende rol te spelen, maar

tot zijn verdriet had hij een kerkscheuring niet kunnen voorkomen.

Na de oorlog zouden Vollenhoven en Dooyeweerd, ieder op eigen wijze, hun

werk aan de Vrije Universiteit nog twee decennia voortzetten. Zij zouden hun werk

consolideren, met steun van sympathisanten, maar ook met openlijke of heimelijke

kritiek van anderen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen