Grensgebied - pagina 18

tegen kwam fel en opmerkelijk eensgezind protest van studenten en docenten:

inplanting van een model uit het bedrijfsleven in de universiteit? Ondenkbaar!

Een ontoelaatbare en gevaarlijke veronachtzaming van haar doelstelling. De

regering had uiteraard weinig ervaring met wetgeving op dit gebied, schrok en

kwam terug op haar voornemen; het plan belandde in een bureaula. De com-

motie had intussen wel iets anders aan het licht gebracht: voor de spanning

tussen de deskundigheid van professionals en de inspraakprocessen via een

universitaire democratie, moest nog een oplossing worden gezocht. Daarnaast

was de universiteit binnen het gezichtsveld geraakt van de politieke besluitvor-

ming; apolitiek kon ze niet meer heten, ze moest haar positie bepalen en kleur

bekennen. Het universitaire leven was in korte tijd doordrongen van een extra

dimensie: het was een strijdperk voor politieke twist geworden.

De manier waarop het studentenprotest zich ontwikkelde, laat zich illustre-

ren aan de linkse Studenten Vak Beweging (Archief Nederlandse Studenten

Vakbeweging, iss). Studenten waren landelijk vertegenwoordigd in de be-

houdende Nederlandse Studenten Raad. De SVB was gesticht in 1963 als

vereniging ter behartiging van voorzieningen. Aanvankelijk maakte ze deel

uit van de NSR maar op een congres in 1967 radicaliseerde de SVB en brak

met de raad. Belangenbehartiging is, zei men, weinig zinvol als die niet is in-

gebed in een omvattende, kritische analyse van universiteit en maatschappij.

Onderwijsstructuren zijn autoritair en hiërarchisch van opzet en het onder-

wijs is een ratrace, 'een ritualistische dressuur van onmondigen', opgezet om

studenten te laten functioneren binnen de status quo van de kapitalistische

verhoudingen. Die worden kritiekloos geaccepteerd en het onderwijs loopt

geheel in de pas met het prestatieprincipe, door studenten tegen elkaar uit te

spelen en ze daarmee klaar te stomen voor een carrière in het (bedrijfs)leven.

Opleidingen bieden louter instrumentele vaardigheden, waarbij elke context

voor de latere beroepsuitoefening ontbreekt. Deze analyse legt dus verband

tussen kritiek op de universiteit en op de samenleving. Maar de kritiek beticht

ook de universiteit van het verzaken van één van haar taken: bevordering van

maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef zoals geformuleerd in de Hoger

Onderwijswet van i960. Met deze kritiek op de universiteit, in combinatie

met een maatschappijanalyse, liep de SVB vooruit op het studentenprotest

van een paar jaren later.

In de beeldvorming is het studentenprotest verbonden met de Maagden-

huisbezetting in 1969, alsof in Amsterdam alles gebeurde. Maar Amsterdam

had een aantal voorgangers zoals Tilburg ('Karl Marx Universiteit') en die

Hogeschool was slechts de eerste in ons land. Universiteiten in Californië

hadden de primeur en de protestacties verspreidden zich vervolgens over Eu-

-16-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen