Grensgebied - pagina 20

Er werden ook, in de stijl van de SVB, praktische alternatieven ontworpen

voor het bestaande onderwijs. Daaruit bleek wat het studentenprotest ver-

mocht voort te brengen vanuit de combinatie van wetenschaps- en maat-

schappijkritiek. Uit Nijmegen kwam de heldere brochure Aantekeningen

voor een Radenuniversiteit van Hughues Boekraad en Michel van Nieuwstadt

(Boekraad en Van Nieuwstadt, 1968). Zij stellen hierin dat democratische

verhoudingen ondenkbaar zijn zonder zowel politisering van de wetenschap

als maatschappelijke bewustwording van de context waarin academici in

de toekomst gaan functioneren. Die bewustwording moet concreet vorm

krijgen in de organisatie van het onderwijs, in projectgroepen als vervanging

van hoorcolleges. In een projectgroep, aldus de auteurs, staat een onderwerp

centraal en dat kan vanuit verschillende disciplines worden bestudeerd, zodat

integratie van vakken plaats kan vinden. Onderwijs en onderzoek zijn niet

gescheiden, maar geïntegreerd. Integratie geldt ook voor student en docent;

iedereen is gelijk en het collectief beoordeelt de bijdrage van iedere deelne-

mer. Gelijkwaardigheid heerst, waardoor concurrentie is uitgesloten. An-

dere verhoudingen dus dan de bestaande maatschappelijke; onderwijs op een

anarchistische grondslag, zoals de titel aangeeft. De schrijvers geven hiermee

hun eigen versie van een vergeten zinsnede uit 1960, uit de Wet op het Hoger

Onderwijs: 'bevorderen van het maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef

als doelstelling.' Hoe heftig ook, een revolutie beroept zich doorgaans op

verworvenheden.

De vraag hoe lang het studentenprotest als breed gedragen beweging wer-

kelijk stand heeft gehouden, is afhankelijk van de maatstaven die men aanlegt.

Maar had de Amerikaanse socioloog Robert Nisbet al in 1971 gelijk met zijn

vraag 'Who killed the Student Movement?' Dat lijkt onwaarschijnlijk. De al

genoemde Groningse psycholoog en rector magnificus J.Th. Snijders - een

onverdacht beschouwer met kritiek op de oude universiteit en een zeker

begrip voor het studentenprotest - maakte zich zorgen dat de studenten-

beweging 'zich naar buiten had afgesloten en naar binnen was versplinterd'.

Volgens hem was er sprake van 'praktische intolerantie en de heilige oorlog

van gelovigen'. Toch twijfelde hij aan de vraag van Nisbet. Bewustwording

was niet zomaar terug te draaien, zeker niet indien ze werd gemotiveerd door

morele overwegingen over bijvoorbeeld een rechtvaardige samenleving. Het

einde was nog niet in zicht, 'want een gewekt geweten is een lastig ding (Snij-

ders, i97i,curs. Bv).

Politisering van de wetenschap, bewustwording van de relatie tussen uni-

versiteit en maatschappij - het zijn verschillende aanduidingen voor wat

zich in de wereld van het hoger onderwijs voordeed. Maar niet alleen in het

-18-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen