Grensgebied - pagina 19

ropa, met Parijs en Berlijn als hevigste, gewelddadige brandhaarden. Neder-

land was relatief gematigd, maar een bezetting was toch een ernstige ingreep

in het universitaire leven, te vergelijken met een maatschappelijke staking.

Alles werd gedwongen buiten werking gesteld: onderwijs, maar ook bestuur

en dienstverlening. Een bezetting ontzag niemand, ook zij die twijfelden of

niet instemden werden getroffen doordat toegangen werden afgesloten. De

schade die een bezetting aanrichtte was, algemeen gesproken, wel het laatste

waar het activistische deel van de studenten zich om bekommerde. Zenuw-

centra maar ook faculteiten en individuele docenten werden in het begin van

de jaren zeventig met de regelmaat van de klok met bezettingen geconfron-

teerd. Elke zichzelf respecterende universiteit kreeg ermee te maken. Aanvan-

kelijk waren ze spannend. En omdat geen van beide partijen wist hoe die aan

te pakken, ontstond vaak een langdurige patstelling. Bezettingen waren niet

zonder gevaar als de bestuurders het beu waren en vervolgens politiehulp in-

riepen wegens huisvredebreuk. Ze waren drukmiddel, in een latere fase werd

er ook bezet als machtsvertoon. Maar het middel raakte sleets. Het antwoord

van bestuurders werd steeds adequater en tenslotte raakten bezettingen als

actiestrategie uit de mode.

Het studentenprotest toonde zich van veel kanten. Ideologisch, praktisch,

maar vooral in een bonte diversiteit van opvattingen: leninisten, trotskisten,

maoïsten, en anti-autoritaire kritiek op ondemocratische verhoudingen bin-

nen en buiten de universiteit. Eén ding had alle kritiek gemeen: een overwel-

digende productie van papier waarop protesten, analyses, oproepen tot actie,

aanklachten, aantijgingen, etc. werden afgedrukt in een jargon dat daarbij

paste. In het tijdperk van de stencilmachine kon zonder veel kosten een om-

vangrijk publiek worden bereikt met analyses van verborgen machtsstructu-

ren of kritiek op de lippendienst die de wetenschap aan de status quo bewees.

Maar ook wemelde het van de wetenschapstheoretische beschouwingen over

de (pseudo-)objectiviteit en neutraliteit van vooral de menswetenschappen,

die hun ware taak verloochenden als motor van de emancipatie van de ar-

beiders en zich uitermate onkritisch slechts richtten op het beschrijven van

sociale structuren, zonder te denken aan verandering daarvan.

Voor het activisme werd soms aansluiting gezocht bij politieke partijen als

de CPN om het gebrek aan ervaring in het actievoeren en organiseren te com-

penseren. Maar veelal werd juist de distantie jegens de bestaande politieke

verhoudingen vergroot. Oproepen werden gedaan om de revolutie te ontke-

tenen en daarvoor praktische handleidingen te zoeken. Marx en/of Marcuse

werden bestudeerd in het kader van politieke scholing en bewustwording.

Dat alles werd niet zelden gekenmerkt door een heftige 'broederstrijd', die

gepaard ging met verkettering en onverdraagzaamheid.

17-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen