Grensgebied - pagina 30

was geweest. De nieuwe tijd stelde eisen waaraan de klassieke concepten niet

meer konden voldoen. Levenswijze en geloof hoefden zich niet langer te la-

ten gezeggen door overleveringen gewoonte alleen; individuele motieven en

voorkeuren speelden ook een rol, tot zelfs bevrijding van knellende banden

aan toe. Maar de gedachte aan bevrijding stond veel anderen juist tegen, zij

onderschreven het adagium van Kuyper: 'vrijheid in gebondenheid'. Een

groot deel van de vu-sympathisanten vreesde juist het verlies van de oudere

gereformeerde wereld en vatte nieuwe inzichten als ontrouw op, verlooche-

ning van de beproefde overtuigingen die hun grond hadden in het verzet

tegen de moderne tijd van Verlichting en Franse Revolutie. De antirevolutio-

naire visie en erfenis van Abraham Kuyper begonnen te kantelen en het was

juist de VU die voor dit proces van gewicht bleek te zijn.

Deze ontwikkeling had ingrijpende gevolgen voor de verhouding tussen

v u en Vereniging. De Vereniging had zich traditioneel gebonden aan het

project Vrije Universiteit en aan een grondslag die zelfbewust getuigde van

een eigen, christelijke wetenschap. Die pretentie een eigen christelijke weten-

schap te bedrijven, had in de woorden van Kuyper, 'tot blozens toe verlegen'

gemaakt, maar ze gold als kenmerkend voor de vu, haar bijzondere karakter,

en onderscheidde haar van andere universiteiten. Nu dreigde dit volk, zijn

onvoorwaardelijke steun aan de universiteit ten spijt, in de steek gelaten te

worden. In de jaren zestig kwamen daarom de grenzen in zicht: behalve ver-

grijzing, dalende belangstelling voor de vergaderingen van de Vereniging en

opzeggingen van het lidmaatschap.^

Voor de vervreemding waren ook andere oorzaken, zoals het studentenpro-

test. De oprichting van de vu had zelf iets strijdvaardigs en opstandigs gehad:

verzet tegen een almachtige wetenschapsopvatting die zichzelf ten onrechte

als het toppunt van neutraliteit en objectiviteit beschouwde. De studenten-

opstand van de jaren zestig kan ook worden omschreven als een conflict tus-

sen generaties: zij die een oorlog hadden meegemaakt die diepe sporen had

nagelaten versus degenen die niet door het verleden waren belast maar er toch

niet vrij van waren.

Het toneel van de Algemene Ledenvergadering van de Vereniging te As-

sen in 1969 werd beheerst door de studentenrevolte (Van Deursen, 1005).

Een aantal leiders kwam, na zich als lid te hebben aangemeld om spreekrecht

te krijgen, met een heldere boodschap op de bijeenkomst: duidelijk maken

waarom de universiteit dienstbaar moest worden gemaakt aan een revoluti-

\

2. Een vergelijking van het aantal leden van de Vereniging. In 1959: 111.00. Over een

periode van minder dan twintig jaar is dit aantal gehalveerd tot 67.000 (in 1974).

-i8-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen