Grensgebied - pagina 15

HOOFDSTUK I

Achtergronden en aanloop: bewustwording

Hoe snel en krachtig was de wederopbouw van ons land na de Tweede We-

reldoorlog! Een ideale maatschappij met harmonieuze verhoudingen wenkte.

Maar aan de kennelijke rust kwam halverwege de jaren zestig een verrassend

einde. Vooral uit de mond van jongeren klonk een roep om inspraak en

democratisering. Autonomie, teach-in, medezeggenschap en emancipatie

werden woorden die moeilijk meer weggedacht konden worden uit de sa-

menleving en die zich in ijltempo over West-Europa en de Verenigde Staten

verbreidden.

In Nederland nam deze onverwachte ontwikkeling een eigen loop, die

uiteindelijk leidde tot de ontbinding van een type maatschappij dat daarvoor

ons land had gekenmerkt. Tot dan toe bestond de samenleving uit groepen

die zich in religieus of ideologisch opzicht verwant voelden en zich ook op

die basis hadden georganiseerd, waarbij gemeenschappelijke normen en

waarden golden: een zuilenmaatschappij. Zo was een zekere balans ontstaan.

Die balans had echter ook een keerzijde, zegt de historicus James Kennedy.

Gemist werd een stimulans voor politieke bewustwording bij de leden van

een zuil: weinig oefening in democratisch burgerschap, procedures en argu-

mentatie. Aan politiek werd daardoor weinig belang toegekend; een maat-

schappelijke sector naast andere, die geen betrekking had op het geheel van de

samenleving. Zo'n analyse kan verklaren waarom de roep om democratisering

en autonomie in Nederland relatief gretig werd gehoord, maar verheldert ook

de voorkeur van die tijd voor democratisering als proces aan de basis.

De opstandigheid en de vrijheidsdrang die velen in zich voelden, sneden

vanwege de politiek gemotiveerde afwijzing van de bevochten maatschappij

dieper in dan een generatieconflict. De oudere generatie begreep het niet en

was ontsteld. Zij hadden de ellende van de oorlog doorstaan, het land hersteld

en de welvaart van de babyboomgeneratie voorbereid. Enige erkentelijkheid

zou niet misplaatst zijn. Maar het protest vond elders zijn grond, in de erva-

ring van onrechtvaardigheid en vooral ongeloofwaardigheid van versteende

- 13 -

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen