Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 129

A. S O E T E M A N

A. Anema: fascisme, internationaal recht

en de Calvinistische Juristen Vereniging

Prof. mr. Anne Anema (1872-1966) was ongetwijfeld een van de gezichtsbepalen- 125

de hoogleraren van de juridische faculteit in het interbellum. Vanaf 1904 was hij ö

hoogleraar burgerlijk recht. Hij bleef dat, met aanvullingen voor staatsrecht en ^

volkenrecht, feitelijk tot 1945. Hiernaastwas hij onder meer vanaf 1921 tot i960 ^

lid van de Eerste Kamer voor de ARP (uiteraard onderbroken gedurende de Twee- «

de Wereldoorlog). Het burgerlijk recht had volgens zijn leerling en latere collega «

Dooyeweerd niet zijn grote interesse. Ook de wetenschap bezag hij tamelijk w

cynisch: 'Ik heb een soort van minachtend-sarcastisch gevoel voor alle weten- m

schap gekregen. Wat weten wij eigenlijk? 't Is alles kramerij en prutserij.'^ Dat «

heeft hem niet verhinderd het deel over het juridisch bewijs voor de Asser-serie a

te schrijven: een alom gewaardeerd juridisch handboek. ^

De hoogleraren aan de juridische faculteit waren doorgaans geen kamerge- »

leerden. Zij hadden altijd een brede maatschappelijk gerichte belangstelling. ?

Dat paste ook bij de Vrije Universiteit als emancipatie-universiteit. In het inter- lo

helium gold nog heel sterk dat de vu tot taak had de komende generatie leidslie- £

den van de gereformeerde zuil voor te bereiden op hun maatschappelijke functie.

Dat vereiste een belangstelling die ver uitging boven het positieve recht. Anema

is bij uitstek een representant van dit type hoogleraar geweest. Zijn colleges waren

volgens de getuigenissen die Van Deursen opgetekend heeft niet buitengewoon

boeiend, maar soms was het 'adembenemend mooi'. Dan ging het over Goethe

of over 'punten van waaruit ons de grootheid van de levensvragen, de schoon-

heid van Gods Woord en de kleinheid en narigheid van het menselijk bedrijf [...]

werden getoond'.^

In dit opstel wil ik een paar aspecten van Anema waarin hij gezichtsbepalend

is geweest belichten. Achtereenvolgens komen aan de orde: Anema's benadering

van het fascisme, zijn waardering van het internationale recht en de Calvinis-

tische Juristen Vereniging (cjv).

Anema over fascisme

In het kader van zijn brede maatschappelijke belangstelling kan ook het referaat

geplaatst worden dat Anema op 4 juli 1933 uitsprak voor de achttiende weten-

A. Anema, naar een portret van Hendrik Maarten Krabbé, 1930.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen