Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 232

(

overeenkomst, onafhankelijk van de historische wording van dit contract uit de

Romeinse locatio-conductio, voor De Gaay Fortman met een sterke rechtspolitieke

dimensie (133).

In het decennium dat verliep tussen de totstandkoming van de derde druk

van het commentaar van Meijers en het proefschrift van De Gaay Fortman deed

zich echter de ontwikkelingvan de bedrijfsradenwet voor.^^ Meijers had bij het

schrijven van zijn monografie daarmee nog geen rekening kunnen houden,

maar die nieuwe wet bevatte voor het proefschrift van De Gaay Fortman nuttige

elementen, met dien verstande dat De Gaay Fortman meende dat die wet op

zichzelf goede aanzetten bevatte, maar in de praktijk vrijwel een dode letterwas. |

Met gepaste omzichtigheid formuleerde hij die opvatting in de achtste stelling

228 bij zijn proefschrift: 'Het is wenschelijk spoedig over te gaan tot het toekennen

" 2 van verordenende bevoegdheden aan de bedrijfsraden, ingesteld krachtens de

Bedrijfsradenwet.' Het ging hem uiteindelijk erom, dat elk mens, ook de arbei­

2^

der, als mens tot zijn recht moest komen. Daaraan moest de structuur van de

zI onderneming dienstbaar worden gemaakt en wel door de onderneming te be­

o M schouwen als entiteit op zichzelf, als haar eigen eigenaar. Aan deze laatste, voor

^ ^ die tijd revolutionaire, gedachte is het onderwijs van P.S. Gerbrandy niet

" > vreemd. Die had in 1930 het ambt van hoogleraar in het handelsrecht, burgerlijk

^ > procesrecht en faillissementsrecht aan de v u aanvaard met de oratie Eenige op-

• ^ merkingen over de verhoudingvan handelsrecht en arbeidsrecht, waarin Gerbrandy

de noodzakelijkheid aan de orde stelde om, naar De Gaay Fortman later samen­

o

^o vatte, de werkelijkheid grondig te kennen en de bij de ontwikkeling passende

M

rechtsvorm te vinden, de eerbied voor het door de betrokkenen zelf gevormde

O

(O 1^ recht, de noodzakelijkheid strijd te vervangen door gemeenschap en dat alles

s < getoetst en gelouterd door het evangelie

Z W

Die gedachte heeft De Gaay Fortman zijn hele werkzame leven niet losgela­

(

g ten. Het zou het thema worden van een van zijn eerste professorale publicaties,

het nog door Vrij Nederland in 1947 uitgegeven boek De arbeider in de nieuwe samen-

leving, dat in 1952 in een herziene versie verscheen en dat bij zijn benoeming tot

en zijn werk als rector van de kaderschool van het Christelijk Nationaal Vakver­

bond, alsmede bij zijn voorzitterschap van de Christelijk­Sociale Conferentie

(1948­1952) minstens op de achter­, maar mogelijk zelfs op de voorgrond een rol

speelde. In 1966 gaf hij in zijn voordracht voor de Vereniging voor Arbeidsrecht

(onder de titel: Mensen en Arbeidsrecht) uitdrukking aan zijn opvatting dat men

bij de vraag naar de invloed van Van Rhijn en Levenbach op de ontwikkeling van

het arbeidsrecht ook aandacht moet besteden aan hun levensovertuiging, zij

het met de geboden soberheid en in de beperking tot hetgeen publiek gebleken

is. De Gaay Fortman vertelde in 1939 de brochure van Van Rhijn, Het christelijk

geloofen de nieuwe economische orde, als een bevrijding te hebben ervaren na de

beklemming en de frustratie van de crisisjaren. Met Van Rhijn deelde hij het

vertrouwen dat de kerk een rol zou kunnen spelen bij de ontwikkeling van het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen