Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 156

van joodse personeelsleden uit overheids- en semi-overheidsfuncties. Samen

met de collega-hoogleraren in de rechten van andere universiteiten B.M. Telders,

F.M. van Asbeck, W.J.M, van Eysinga en J.H.W. Verzijl had hij op 15 oktober een

nota opgesteld, waarin de anti-joodse bepalingen werden veroordeeld als strijdig

met het Landoorlogreglement. Op 21 oktober had Rutgers de diesrede uitge-

sproken over de invloed van het christendom op het Romeinse recht. Hij begon

die rede met de opwekkende woorden uit de Brief aan de Hebreeën: 'Daarom

richt weder op de trage handen en de slappe knieën.' Het betoog op zichzelf leek

neutraal-wetenschappelijk, maar de beklemtoning van de grotere christelijke in-

vloed op het publiekrecht dan op het privaatrecht sprak toch duidelij ke taal - voor

wie wilde horen. Bovendien sprak Rutgers van 'zorgvolle tijdsomstandigheden'

152 en wilde hij zich, hoe tactisch, spiegelen aan de 'lichtende voorbeelden' van de

o o Duitse filosofen Fichte en Von Savigny. Volgens de toen geldende Duitse regels

2 K had Rutgers zijn rede wel van tevoren voor toestemming moeten laten beoorde-

2 2 len. En toen de rede in druk moest verschijnen, zat hij nog in de gevangenis en

2 moest de tekst niet geannoteerd en bekort naar de drukker worden gestuurd we-

o

w (s gens 'omstandigheden van de wil van de auteur onafhankelijk'.^ Tijdens zijn ge-

vangenschap werden zijn colleges Romeins recht overgenomen door zijn pro-

ö ^ movendus I.A. Diepenhorst. Ook na zijn gevangenschap, die drie weken zou

I- ö

duren, bleef Diepenhorst als zijn assistent fungeren.

H 2 Inmiddels had de bespreking over de kwestie-Van Schelven in de senaat

M plaatsgevonden. Met algemene stemmen werd vastgesteld dat het lidmaatschap

" van een partij als Nationaal Front niet verenigbaar moest worden geacht met

S het optreden als docent aan de vu. Hiermee werd Nationaal Front terecht net zo

H beoordeeld als in 1936 de gereformeerde synode had gedaan ten opzichte van

5 de NSB. Maar de omstandigheden waren wel totaal veranderd en veel gevaarlijker.

O

Het Generalkommissariat für Verwaltung und Justiz, een van de vier hoogste

Duitse bestuursorganen die direct onder Seyss-Inquart stonden, deelde op hoge

toon aan directeuren en curatoren mee dat een ultimatum aan Van Schelven als

'eine ausgesprochene deutschfeindliche Haltung' werd beschouwd, en dat 'ent-

sprechende Massnahmen' zouden worden genomen. Op 20 januari 1941 werd

Van Schelven door Rutgers opnieuw een ultimatum gesteld: binnen een week zou

hij een besluit moeten nemen. Van Schelven stelde Rutgers van zijn beslissing

voor het Nationaal Front te bedanken per kaartje op de hoogte 'gezien je be-

moeienissen met mijn conflict met heeren directeuren en curatoren'. Hij had

daarvóór de brutaliteit gehad Rutgers geluk te wensen met zijn 'gelukkige be-

vrijding'.^" Het gebeurde met zijn collega bracht hem er niet toe het verkeerde

van zijn politieke keuze in te zien.

De benoeming van Hellema en Versteeg

Dat de Duitse bezettingsautoriteiten zich met een eventuele ontslagkwestie aan

een bijzondere universiteit wilden bemoeien was een angstaanjagende gedachte.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen