Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 39

als 'heilige instellingen Gods'. De mens mocht daar niet zomaar van alles aan

veranderen. In dit verband keerde hij zich tegen de Franse Revolutie van 1789,

die de mens centraal stelde en radicaal brak met historisch gegroeide verhoudin-

gen. Voor Groen en zijn antirevolutionaire geestverwanten was deze Revolutie het

absolute kwaad, een tweede zondeval, een opstand tegen God en de godsdienst.

Zij zagen het liberalisme en socialisme van hun tijd als de bittere vruchten ervan.

Fabius' strijdbaarheid

Fabius gaf onderwijs in vele juridische vakken. Welk lesmateriaal gebruikte hij?

Vaak waren dat - bij gebrek aan 'beter' - de boeken die ook in andere Nederland-

se rechtenfaculteiten werden gebruikt. Maar het is niet voorstelbaar dat hij de

leerstof daarin objectief, zonder persoonlijk commentaar aan zijn studenten 33

zou hebben doorgegeven. Fabius was geen afstandelijk observator, hij kon niet a

koel registreren. Het idee van een waardenvrije wetenschap zou hij verre van ^

zich hebben geworpen. Hij heeft op verschillende rechtsgebieden doorwrochte ^

studies het licht laten zien, die door mij onmogelijk allemaal op hun waarde c»

kunnen worden geschat. Maar veel teksten die Fabius heeft nagelaten missen "

afstandelijke analyse, ze zijn vrijwel steeds polemisch. Vaak ging hij al op de eer- w

ste bladzijde in de aanval. Elk stelsel dat niet uitging van de Bijbel vond hij on- M

aanvaardbaar. Hij verwierp de andere wereldgodsdiensten en ook socialisme, >-<

communisme, liberalisme, en tevens alle christelijke stromingen en denomina- 0

ties die niet op zijn manier gereformeerd waren. Alles wat hij hierover kon vin- ^

den, en dat was ontzagwekkend veel, verwerkte hij in zijn teksten. Zijn vele vij- *

anden werden uitvoerig geciteerd en met omhaal van woorden bestreden. Hij ?

was 'de man om een onderwerp uit te putten [...] hem ontging niets wat anderen «

over zijn onderwerp geschreven hadden'.^^ £

Fabius heeft veel gepubliceerd over staatsrechtelijke onderwerpen, zoals

grondwetskwesties, soevereiniteit (hij promoveerde in 1878 in Leiden summa

cum laude op dit onderwerp) en troonopvolging. Hij schreef ook over volken-

recht, kerkrecht, arbeidsrecht, het huwelijk en de sociale kwestie. Er kwamen

van hem vlammende aanklachten tegen allerlei vormen van overheidsdwang,

'staatsabsolutisme' zoals hij het noemde. Hij was fel tegen verplichte verzeke-

ringen, leerplicht, winkelsluitingstijden, vakantietoeslag, huurbijdrage, de ge-

huwde onderwijzeres, onzedelijk toneel, moderne strafrechtstheorieën, lijkver-

branding en inenting. In zijn eenmans-maandblad Studiën en schetsen haalde

hij vijftien jaar lang zijn gram over dergelijke zaken.

Op den duur ontstonden er steeds meer meningsverschillen tussen Fabius

en zijn antirevolutionaire broeders. Vooral met Abraham Kuyper is hij vaak en

zwaar in botsing gekomen. De anti's waren aan het eind van de negentiende

eeuw uit hun isolement getreden en maakten zich sterk voor deelname aan het

landsbestuur. Dat kon niet zonder compromissen met liberalen, katholieken en

zelfs socialisten. Daar moest Fabius niets van hebben. Het politieke bedrijf ver-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen