Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 154

21 juni slaagden. Op lo mei, de eerste oorlogsdag, behaalde L.A. van den Heuvel

zijn doctoraalbul. De vreugde over het voltooien van zijn studie moet toch wel

geheel overschaduwd zijn geweest door de schok van de Duitse inval.^ Op 16 mei

deden A. Klaasse en R. Riphagen kandidaatsexamen. Zij zouden beiden tijdens

de oorlog omkomen. Dat jaar deden 37 rechtenstudenten kandidaatsexamen,

van wie 27 na de capitulatie. Er vonden in 1940 vier promoties plaats in de rech­

tenfaculteit, waarvan één, die van F.B. Jonker, op 31 mei op Het economisch ka­

raktervan de Defensie­uitgaven. Eenwel heel actueel onderwerp.

In juli 1940 maanden Rutgers en Anema op een reünie van de Calvinistische

Juristen Vereniging in Die Poort van Cleve in Amsterdam nog tot grote voorzich­

tigheid ten opzichte van de bezetters. Hun vroegere studente mr. Gezina van der

150 Molen was het daar toen al in het geheel niet mee eens. Zij riep daar direct tot

ö o krachtig principieel verzet op. Daarbij dacht zij in de verste verte niet aan geweld­

dadig verzet, maar aan het niet gehoorzamen van verordeningen van de bezetter,

2 H burgerlijke ongehoorzaamheid. Rutgers zou haar daar spoedig in volgen. Onder

­ n2 de indrukvan Johannes Post, de leider van de Landelijke Knokploegen, zou hij

n

s w ten slotte in de loop van 1943 ook zijn verzet tegen het gebruiken van geweld op­

6

^i >< geven

n z

Geen aanpassing!

H 2

Oud­premier Hendrik Colijn, al jaren president­directeur van de vu, ging in zijn

a geruchtmakende brochure Op de grens van twee werelden van 25 juni 1940 ervan

uit dat de Duitsers lange jaren in Europa de dienst zouden gaan uitmaken en dat

" Nederland zich daarbij zou moeten neerleggen om er het beste van te maken.

;^ Vrij snel daarna kwam hij van dit defaitistische standpunt terug, toen door ver­

zCl scheidene van zijn partijleden hierop felle kritiek werd uitgeoefend. Ook Rutgers

had, niet onder zijn eigen naam, maar onder die van zijn schoonzoon N. Okma,

in De Standaard in een ingezonden stuk Colijns afwijzende houding ten opzich­

te van de regering in Londen op milde wijze bekritiseerd.^

Op enkele gezamenlijke ­ door de Duitsers nog toegestane ­ bijeenkomsten

van de ARP en de CHU in augustus en september nam Colijn afstand van zijn

woorden van aanpassing. Speciaal de Nederlandse Unie, die voor Nederland een

soort van Vichy­bewind leek te willen nastreven, werd door hem onder vuur ge­

nomen. Op de eerste van deze bijeenkomsten, op 10 augustus 1940 in de Apollo­

hal in Amsterdam, trad Rutgers op als voorzitter. Hij erkende in zijn openings­

woord dat, nu ons land door een vreemde krijgsmacht was bezet, het gezag van

de wettige overheid op grond van het Landoorlogreglement in de hand van de

bezetters was overgegaan. Deze was nu gerechtigd de openbare orde te handha­

ven, maar ook verplicht 'behoudens volstrekte verhindering' de bestaande wet­

ten te eerbiedigen. De Duitse rijkscommissaris had dit duidelijk zelf te kennen

gegeven. De bezettingstijd zou volgens Rutgers dientengevolge nooit een tijd van

hervormingen kunnen zijn, zoals de Nederlandse Unie en de fascistische partij­

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen