Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 171

werden opgepakt, maar het is ook niet ondenkbaar dat hun arrestatie te maken

had met de houding van het vu-bestuur inzake de loyaliteitsverklaring. Volgens

L. de Jong is het waarschijnlijk dat zij werden opgepakt, omdat zij betrokken wa-

ren bij het zogenaamde Grootburgercomité en het daaruit voortgekomen Natio-

naal Comité, waarin vertegenwoordigers van de verboden politieke partijen met

elkaar contact hielden. Beide comités werden op i en 2 april opgerold.

Rutgers, die nu dus al voor de tweede keer was gearresteerd, kwam na ruim

een halfjaar weer vrij, maar Van Dijk zou tot het eind van de oorlog in Duitsland

gevangen blijven. Rutgers bracht zijn gevangenschap door in de Scheveningse

strafgevangenis, het beruchte 'Oranje-hotel'. Collega Oranje kon hem hier be-

zoeken. Toen hij begin september weer vrijgelaten werd, werd hem verontschul-

digend gezegd dat zijn arrestatie op een misverstand berustte. Dat speet hem 167

wel, vertelde Oranje na de oorlog. De SD was gewoon niet goed op de hoogte van o

zijn vele verzetswerk. Toch had een Nederlandse ss'er al in de zomer van 1941 aan ^

zijn meerderen bericht, dat de vu-hoogleraren Rutgers, Oranje en J. Waterink ^

'gevaarlijke anti-mensen' waren, die uitgeschakeld zouden moeten worden,^' g

Oranje als 'meest sluwe' het eerst. ^

Vlak voor zijn tweede arrestatie in april had Rutgers in een artikel in de ver- >

zetskrant Trouw, van 12 maart 1943, de aanslag op Seyffardt, waarmee de hele pi

ellende voor de studenten was begonnen, scherp veroordeeld. Dit was geen ^

'noodweer' geweest, wat een aanslag zou kunnen rechtvaardigen, maar een on- S

aanvaardbare politieke moord. Hij keurde het volstrekt af dat van dergelijke me- o

thoden door het verzet gebruik werd gemaakt. Hier was geen sprake geweest £

van een onderzoek, een verhoor, dit was gewoon een misdaad. In de andere ver- m

zetsbladen werd met verontwaardiging op dit rigide standpunt gereageerd.

Door zijn contact met Johannes Post na zijn vrijlating zou hij van dit principiële

standpunt terugkomen.^"

Na zijn vrijlating stortte Rutgers zich meteen weer in allerlei verzetsactivitei-

ten.^^ Nog voor zijn vrijlating verscheen van Rutgers in de zomer van 1943 een

artikel in een illegale brochure. Om Neêrlands Toekomst, waarin vijf vertegen-

woordigers van verschillende politieke stromingen hun ideeën over de ontwik-

keling van Nederland na de bevrijding hadden uiteengezet. Als vertegenwoor-

diger van de antirevolutionairen pleitte Rutgers hierin voor een dieper ingrijpen

van de overheid in het economisch leven dan voor de oorlog. Wel bleef hij van

mening dat de 'vrije krachten in het maatschappelijk bestel' de eerste plaats

toekwam.^^

Voor de vele illegale besprekingen, met de redactie van Trouw, de ARP-leiding

en de leiding van de Landelijke Hulp aan Onderduikers, hield Rutgers er een

vervalste agenda op na. Zijn afspraken camoufleerde hij dan als afspraken met

studenten voor tentamina." Maar ook die waren na zijn vrijlating illegaal gewor-

den. Studenten mochten immers geen tentamens meer afleggen of werkstuk-

ken bespreken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen