Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 205

ste uitdaging voor de gereformeerde rechtsfilosofie was om de natuurrechtelijke

fundering van die beginselen in verband te brengen met de Bijbelse openbaring.

Anders dan de menselijke rechtspraktijk was de Bijbel immers niet aangetast

door de zonde.

Gezina van der Molen als jurist

Gestimuleerd door Anema begon Van der Molen in 1924 een rechtenstudie aan

de vu. Na een eersteling in 1905 hadden vrouwelijke studenten pas in de cursus

1918-1919 hun intrede gedaan aan deze universiteit. Van der Molen legde er in

1929 het doctoraalexamen af. Eenmaal in bezit van de meesterstitel werd ze lid

van de Calvinistische Juristen Vereniging. Onder begeleiding van Anema begon

ze bovendien aan een promotiestudie op het gebied van het volkenrecht. Het ge- 201

zochte verband tussen formeel recht en calvinistisch geloof drukte ze in deze w

w

tijd zo uit, dat ethisch besef door God in de mens was gelegd. Ook hier volgde ze ^

Anema. Die had eens opgemerkt 'dat de menschheid, voor zoover zij hunkert en ^

tast naar wereldvrede, bewijst te zijn van Gods geslacht'.^^ Het recht impliceerde g

rechtshandhaving. Van der Molen streefde naar vrede, maar was geen pacifist. De 2

voor haar gezagvolle kerkvader Aurelius Augustinus vond oorlogvoering onder ^

specifieke condities noodzakelijk. Veroveringsdoelen wettigden geweld nooit, 2;

rechtshandhaving wel.^^ w

Van der Molen promoveerde in 1937 op een juridisch proefschrift over de >

Italiaanse calvinist Alberico Gentili (1552-1608). Deze hoogleraar in Oxford was o

een voorstander geweest van arbitrage ter oplossing van internationale geschillen. ^

Ook benadrukte hij de geldigheid van aangenomen verdragen: pacta servanda 2

sunt (overeenkomsten dienen geëerbiedigd te worden). Dit uitgangspunt was ^

ten diepste gefundeerd in de wil van God. Daarbuiten liet het zich niet bewijzen. «

Het liet onverlet dat het volkenrecht dit uitgangspunt zelfstandig diende uit te ^

werken, zonder daarbij ondergeschikt te zijn aan de theologie. Het was een visie £

die Van der Molen onderschreef. Hetzelfde gold voor de door Gentili aangenomen o

societas humana oisocietasgentium: alle mensen maakten deel uit van een wereld-

omspannende rechtsgemeenschap. Ze waren fundamenteel eikaars gelijken.

Hier kwam het verband met de openbaring om de hoek kijken: de principiële

gelijkheid van de mensen werd afgeleid uit het feit dat zij allen door God gescha-

pen waren." Ondanks het feit dat de Volkenbond in de jaren dertig onmachtig

bleek om weerwerk te bieden aan de agressie van landen als Italië, Duitsland en

Japan, bleef Van der Molen zich met onvermoeibare ijver inzetten voor de Ver-

eniging voor Volkenbond en Vrede, en voor de daarmee verbonden Christen-

vrouwen Volkenbonds Vredes-Actie.

Verzet

De Duitse inval betekende een enorme verandering. Voor Van der Molen was

van jongs af aan richtinggevend geweest dat christelijke idealen verwerkelijkt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen