Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 306

jaren dertig bij de tijd was, was dat in de jaren zeventig niet meer, maar aanpas-

sing bleek nogal lastig. Daar kwam bij dat ik in mijn eigen promotieonderzoek

(over de betekenis van logica voor het recht) met de wijsbegeerte der wetsidee

niet uit de voeten bleek te kunnen. Ik zocht dus een promotor elders en verliet

kort daarna de vu. Daar liet ik ook de wijsbegeerte der wetsidee achter; ik zocht

mijn filosofisch heil veel meer bij de analytische filosofie. Toen ik na het overlij-

den van Van Eikema Hommes gevraagd werd te solliciteren naar de vacature liet

ik de benoemingscommissie weten dat ik de wijsbegeerte der wetsidee in de op-

leiding zou afschaffen. Ik kreeg de indruk dat dit bij de meeste juristen in de

commissie op warme sympathie kon rekenen. Bij de filosofen was die sympa-

thie destijds wat minder.

302 Vanaf mijn aanstelling is de encyclopedie dus op andere leest geschoeid.

g Voor het eerste studiejaar bleef wel de nadruk liggen op de geschiedenis van het

denken over recht. Voor het tweede studiejaar werd de kern aanvankelijk ge-

vormd door mijn boek (eerst nog als syllabus uitgegeven) MachtigRecht.^ Later

^ kwamen daar readers voor in de plaats. Maar bij alle wijzigingen die het vak en-

« cyclopedic door de jaren heen heeft ondergaan^ bleef één element constant: het

g ging altijd over achtergrondvragen bij het recht. Wat is recht? Waartoe hebben

" we recht? Hoe hoort het recht te luiden? Hoe dienen we het te interpreteren? Kun-

^ nen we wat zeggen over rechtvaardigheid? In het eerste jaar van de studie was

0 aan de orde hoe denkers uit het verleden met dergelijke vragen waren omgegaan.

1 In het tweede (sinds kort derde) jaar hoe we er zelf over zouden kunnen denken.

o Hiermee is door de juridische faculteit voldaan aan de verplichting tot wijs-

ö gerige vorming, overigens zonder dat de studenten dit door hadden. Maar ency-

T) clopedie heeft altijd veel meer omvat dan voor wijsgerige vorming noodzakelijk

2 was. Het bijzondere karaktervan de juridische faculteit van de vu kwam onder

o meer hierin tot uiting dat ook dat méér nooit omstreden is geweest. Aan andere

^^ juridische faculteiten worden de meer bezinnende vakken nogal eens als luxe

o beschouwd: leuk als het er is, maar indien nodig moeten ze wijken voor de har-

ë de juridische vakken als privaatrecht, staats- en bestuursrecht, strafrecht, inter-

nationaal recht. Aan de vu is dat nooit het geval geweest, althans niet met de en-

cyclopedie.^ Dat de meer wijsgerige en ethische bezinning op het recht in de

opleiding een centrale en behoorlijk omvangrijke plaats inneemt is een van de

onderscheidende kenmerken van de juridische faculteit gebleven.

Maar de invulling geschiedt niet meer vanuit een christelijke filosofie. Dat

filosofie en theoretiseren over rechtvaardigheid niet waardenvrij is, is wel dui-

delijk. Dat waarden christelijk geïnspireerd kunnen zijn eveneens. Maar waar-

den zijn betrekkelijk zelden exclusief christelijk: de christelijke rechtsfilosoof

neemt deel aan het debat waaraan in principe iedereen deel kan nemen. Hij kan

zich daarbij, als hij dat wenselijk vindt, op zijn christelijke basis beroepen. Maar,

even volstrekt afgezien van de meningsverschillen binnen de christelijke gemeen-

schappen over de inhoud van christelijke waarden, hij kan niet aan het debat

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen