Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 408

zij achtten zich beiden leerling van de door de historische rechtsschool beïn-

vloede antirevolutionaire leider mr. G. Groen van Prinsterer, zij het dat de strakke

calvinist Fabius inzake de 'gereformeerde beginselen' de zijde van 'het behoud'

koos (staatsrecht, doodstraf, positie der vrouw, kiesrecht, sociale wetgeving),

terwijl de ethisch-gereformeerde Lohman deze beginselen ruimer interpreteerde.

Beiden botsten met A. Kuyper. Dat leidde in de jaren 1895/1896 tot het vertrek

vanA.F. en zijn zoon W.H. deSavorninLohmanvandevu. Dit markeerde tevens,

in het kader van de toenemende verzuiling van de Nederlandse samenleving, de

pluralisering van de protestantse wereld in een gereformeerd-antirevolutionaire

en een hervormd-christelijk-historische variant. Deze subperiode werd afgesloten

met de invoering van een nieuwe wet op het hoger onderwijs door het kabinet-

404 Kuyper, waarin het civiel effect van de diploma's van bijzondere universiteiten

ï (in de juridische en literaire faculteiten) erkend werd (1905).

S De tweede generatie

o In 1904 traden ook de jonge hoogleraren P.A. Diepenhorst en A. Anema aan, die

^ tot 1940 gezichtsbepalend voor de juridische faculteit zouden zijn. Terwijl de

o aristocratische Lohmans en de patricische Fabius de invloed van het negentien-

^ de-eeuwse Réveil vertegenwoordigden, vormden Diepenhorst en Anema als

boerenzonen een symbool van de uit de Doleantie stammende gereformeerde

cS emancipatiebeweging. Door hun kritiek op de verstarrende rol van de oude Kuy-

per zouden zij een belangrijke bijdrage leveren tot een gematigd-vooruitstreven-

de ontwikkelingvan de gereformeerde en antirevolutionaire wereld, ook door

hun functies in de sociaaleconomische sector, de pers en de politiek en als opi-

n nion-leaders. Zij oefenden als leermeester en docent een grote vormende in-

c

^ vloed uit op vele generaties juridische vu-studenten, zoals blijkt uit hun rol als

i:^ promotor en hun activiteiten in de in 1892 opgerichte faculteitsvereniging

5 QBDBD alsmede in de doorAnema in 1923 opgerichte Calvinistische (sinds 1997

§ Christelijke) Juristen Vereniging.

2X Het interbellum

" Fabius vertrok, na veertig jaar, in 1920 naar de Raad van State, zoals Lohman jr

^ in 1901 al door het kabinet-Kuyper in de Hoge Raad was benoemd. Zijn leerstoel

V werd ten dele vervuld door de vroeg overleden boerenzoon Willem Zevenber-

S gen. Deze werd door de theoloog H.H. Kuyper aan een schervengericht onder-

w worpen vanwege zijn 'ongereformeerde' visie op de doodstraf. Zijdelings kwam

"^ de juridische faculteit op deze wijze terecht in de kerkelijke strijd van de jaren

twintig binnen de Gereformeerde Kerken in verband met de zogenaamde 'bewe-

ging der jongeren'. Maar de vroege dood van Zevenbergen en de inspanningen

van Colijn om de vu en de ARP buiten dit conflict te houden (RA. Diepenhorst,

bijvoorbeeld, had zich aangesloten bij het Hersteld Verband van Geelkerken)

zorgden ervoor dat de juridische faculteit daar geen schade van ondervond.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen