Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 125

ware hetze tegen de twee filosofen.' Deze conflicten hebben de verhoudingen

tussen de filosofen en theologen tot in de jaren veertig ernstig verstoord, en de

Vrije Universiteit gedurende vele jaren belast met partijschappen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kruisten Dooyeweerd en Vollenhoven op-

nieuw de degens met Hepp en zijn theologische medestanders. Dit gebeurde in-

zake de kwestie-K. Schilder, die in 1944 tot een scheuring in de Gereformeerde

Kerken leidde, de zogeheten 'Vrijmaking'. De twee filosofen namen het op - hoe-

wel niet zonder reserves - voor de Kamper hoogleraar prof. dr. K. Schilder, die

mede door toedoen van de theologen van de Vrije Universiteit was geschorst en

later werd afgezet.^" Toen Schilder leidinggaf aan een afsplitsing ('vrijmaking')

van de Gereformeerde Kerken gingen Dooyeweerd en Vollenhoven niet met hem

mee, maar de verhouding met hun theologische collega's was onherstelbaar be- 121

schadigd. a

In zijn familie- en vriendenkring was bekend dat Dooyeweerd zich nauwe- ^

lijks interesseerde voor theologische kwesties. Hij was in de jaren dertig en veer- ^

tig betrokken geraakt bij conflicten met theologen, maar hij was ze liever uit de c2

weg gegaan. Als jurist en filosoof was hij vertrouwd met het interpreteren van "

teksten en in het beargumenteerd zoeken naar oplossingen voor problemen, "

maar de manier waarop veel theologen redeneerden - zeker de toenmalige theo- m

logen van de Vrije Universiteit - stond hem tegen. Discussies met hen vond hij «

onvruchtbaar; ze leverden volgens hem niets op. De kritiek die theologen op a

zijn filosofie hadden vond hij echter wel pijnlijk, omdat zijn godsdienstige en ^

wetenschappelij ke integriteit in het geding werd gebracht, maar op de keper be- *

schouwd interesseerde die kritiek hem nauwelijks. Overigens regardeerde de ?

kritiek van de theologen de faculteit der rechtsgeleerdheid helemaal niet. Zoals «

gezegd had Dooyeweerd met zijn filosofie in deze faculteit weinig directe in- S

vloed op het denken van zijn collega's. Zij beschouwden de kritiek van de theo-

logen als zijn persoonlijk probleem.

Hij had met zijn 'wijsbegeerte derwetsidee' echter wel school gemaakt on-

der de filosofen aan de Vrije Universiteit, die in 1964 werden ondergebracht in

een aparte faculteit, de centrale interfaculteit, in 1987 omgedoopt tot faculteit

der wijsbegeerte. Daar had Dooyeweerds wijsbegeerte gedurende enkele decen-

nia, tot het eind van de twintigste eeuw, een dominante invloed. Evenals in de

faculteit der rechtsgeleerdheid ebde zijn invloed ook in de faculteit der wijsbe-

geerte weg met de komst van een nieuwe generatie wetenschappers.

Aan de Vrije Universiteit blijft Dooyeweerds naam verbonden aan publica-

ties over de rechtsstaat en de encyclopedie der rechtswetenschap, en met name

aan zijn rectorale rede uit 1931, getiteld De crisis der humanistische staatsleer in

het licht eener calvinistische kosmologie en kennistheorie - een rede die hij uitwerkte

tot een boek van 200 pagina's, dat in hetzelfde jaar verscheen. Met deze rede was

hij een van de eersten, zo niet de eerste Nederlandse hoogleraar, die in 1931 het

gevaar van het nationaalsocialisme in de staatsleer van Duitse juristen onder-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen